Springen naar inhoud





Column: Wat is tijd?

Geplaatst door Kappetijn, 10 juli · 3588 keer bekeken

Een atoomklok met het element Cesium heeft een onnauwkeurigheid van minder dan één seconde op elke 150 miljoen jaar. De klok ‘loopt’ op de cyclus van de straling die ruim negen miljard keer per seconde vrijkomt als het Cesium 133 tussen twee energieniveaus wisselt. Je zou denken dat het met zo’n nauwkeurige tijdsbepaling wel snor zit met de tijd.

Niets is minder waar. Tijd is door de tijden heen een bron voor discussie en controverse, zeker in de wetenschap. Daar kwam ik onlangs weer eens achter door een bezoekje aan De Slegte. Mijn oog viel op een boek met de titel ‘Wat is Tijd?’ Hoewel ik nog nooit van de auteur Ir. Jaap Korbee had gehoord, kocht ik het boek, geholpen door de prijs van vijf euro. Het lezen werd een boeiend avontuur. Ik had gewaarschuwd moeten zijn door de ondertitel van het in 1999 uitgegeven boek, namelijk ‘Een verkenning van de tijd en van ons bestaan.’ Na een paar inleidende en redelijk boeiende hoofdstukken ging het plotseling over voorspellende dromen, helderziendheid en reïncarnatie. Ook de vrije wil kwam nog even om de hoek kijken. Maar toen was ik al afgehaakt.

Tijd is en blijft een boeiend fenomeen. Aristoteles schijnt te hebben gezegd: “Tijd die loopt van een verleden, dat niet meer bestaat naar een toekomst die nog niet bestaat, kan onmogelijk zelf wel bestaan”. ‘’Och,” denk je dan, “leuk bedacht door die oude Griek.” Maar zo gemakkelijk kom je er niet vanaf. De beroemde Duitse wiskundige Hermann Minkowsky (1864 – 1909) van wie het gedachtegoed van de vierdimensionale ruimte-tijd afkomstig is, noemde de tijd een hersenschim en aan zijn leerling Albert Einstein (1879 – 1955) wordt de volgende uitspraak toegedicht: “Voor ons, overtuigde natuurkundigen, is het onderscheid tussen verleden, heden en toekomst slechts een illusie, ook al is het een taaie illusie.” Dat natuurkundigen worstelen met het begrip tijd volgt ook uit de gekscherende opmerking van Amerikaanse natuurkundige John Wheeler (1911- 2008): “Tijd is de manier waarop de natuur voorkomt dat alles tegelijkertijd gebeurt.” De echte dooddoener, of absolute waarheid is: “Tijd is wat we met de klok meten.”

Al deze fraaie, al dan niet authentieke citaten brengen ons niet veel verder. Een van de verwarrende omstandigheden is dat tijd afhankelijk is van relatieve snelheid en zwaartekracht. Verleden, heden en toekomst worden bepaald door de snelheid tussen waarnemers. Als je met de snelheid van het licht reist, staat jouw tijd stil. Als je op een planeet woont met de massa van de zon, loopt jouw horloge door de grotere zwaartekracht – die de ruimtetijd vervormt - iedere zes dagen een seconde achter ten opzichte van de cesiumklok op aarde. Niet lekker intuïtief en vooral verwarrend voor mensen die gewend zijn aan aardse omstandigheden.

Het enige dat wij met zekerheid kunnen stellen, is dat tijd is gekoppeld aan entropie, de mate van wanorde. Doordat de natuur streeft naar maximale chaos, dus minimale informatie, kan de tijd maar één kant oplopen (the thermodynamic arrow of time), terwijl de belangrijkste natuurwetten zoals de kwantummechanica de omkering van de tijd wel onwaarschijnlijk maken, maar niet uitsluiten.

Voorlopig zal het fenomeen tijd menig wetenschapper uit zijn slaap houden. Zo werd mij dat onlangs weer eens duidelijk toen ik op Youtube keek naar de paneldiscussie over het Holografisch Principe dat onderdeel was van het World Science Festival 2011 in New York. In het panel zaten de Amerikanen Leonard Susskind (Stanford University) en Raphael Bousso (UC Berkeley) en de Nederlanders Gerard ’t Hooft (Universiteit van Utrecht) en Herman Verlinde (Princeton University), de broer van Erik Verlinde die zegt dat de zwaartekracht geen fundamentele kracht is maar een afgeleide kracht (emergent force). Aan het einde van de boeiende discussie stellen Herman Verlinde en Gerard ’t Hooft dat we natuurwetten zoals de kwantummechanica pas zullen begrijpen als wij weten hoe de natuur eruit ziet op de kleinst denkbare schaal, die van de Plancklengte, 10-³³ meter. Verlinde zei: “Dan zullen wij waarschijnlijk natuurwetten ontdekken waar het bestaan van ruimte en tijd uit voortkomt.” Het duurt dus nog wel even voordat wij dat inzicht zullen hebben. Ondertussen tikt de cesiumklok braaf door.

Fred Kappetijn.




Tijd is volgens mij een microcosmische en macrocosmische verandering in de ruimte van deeltjes of onderdelen. Bijvoorbeeld een klok is een toestel dat synchroon beweegt ten opzichte van bewegingen in ons zonnestelsel. Of, ouder wordende huid zijn ook moleculaire en atomaire verplaatsingen op microcosmisch niveau. Of een voornemen om naar een sportclub te gaan is een klein procesje in ons brein dat hier aan voorafgaat, maar nog niet de daad zelf. Of het voornemen om een reis te maken is een proces in ons brein t.h.v electronen en neurotransmitters (= ook verplaatsingetjes op microcosmisch niveau), en daarna in combinatie met de daad zelf. Bijv. als je te voet reist verplaats en beweeg je je benen t.o.v. de aarde. Het denken over verleden en toekomst is gewoon een zeer klein verplaatsingsproces in ons brein en niet de gebeurtenis zelf. mvg.
In mijn optiek is tijd gewoon aanwezig.
De mens heeft een verdeling gemaakt in het moment dat reeds geweest is, het moment nu en de toekomst.
Onze tijdsaanduiding is gekoppeld aan de hemellichamen die wij vanaf de aarde waarnemen en heeft op een andere planeet eigenlijk geen waarde, aangezien daar een ander beeld is van de hemellichamen.
Wat kwantummechanica betreft, ook die vlieger gaat niet op, zoals het artikel al aangeeft, gelden de constateringen die hier op aarde gedaan zijn slechts onder onze voorwaarden.
7ijd is en zal altijd blijven bestaan, ook al verdwijnt het gehele universum, het moment waarop ik deze reactie tik, zal altijd tot het verleden behoren en is niet meer weg te moffelen.
Omdat we nooit verder terug zullen kunnen kijken dan de big bang, is er geen referentie om de momenten ervoor aan te duiden, maar dat wil niet zeggen dat ze er niet waren. Wetenschap is leuk, maar onbenullig doorgaan is zonde van de tijd.
korte nabrander...

Ruimte verklaren is eigenlijk ook zonde van de tijd. Wanneer de wetenschap geen tijd meer spendeert aan het afvragen waarom ruimte er is, kunnen al deze knappe koppen zich misschien bezighouden met dingen waar men ook werkelijk wat aan heeft. Menig wetenschapper weet een hoop over wetmatigheden, maar is slecht in de omgang met mensen. Dus om ruimte te creëren om beter van de tijd dat men zelf leeft te genieten, is het verstandig tijd nuttig in te delen. Elkaar de ruimte gunnen, kost tijd, maar creëert saamhorigheid, en om dat te begrijpen, te snappen en te ervaren heb je alleen je zelf en je medemens nodig.

Voor beweging is ruimte nodig en die beweging zal tijd kosten. Wat is daar moeilijk of onbevredigend aan? Let it be, en geniet lekker van het niet alles perse moeten weten. Dan krijg je plek voor een andere dimensie, namelijk die van tevredenheid.

7ijd is terug te draaien, belevingen niet. Iemand die terug zou kunnen reizen in de tijd, zal toch de beleving ondergaan van de terugreis en is daarom altijd op weg van het heden naar de toekomst.
Tijd komt voort uit beweging, beweging komt uit energie, bijv. energie uit een zwart gat dat onder eigen zwaartekracht implodeert en explodeert. Tijd is door de mens bedacht, je kan tijd ook wegstrepen en alleen beweging overhouden. Alleen omdat de mens tien vingers heeft (evolutie, uit energie) en de Aarde om een lichtgevend hemellichaam (zon) beweegt, is de mens gaan tellen is tijd ontstaan (wat is een seconde of uur, puur een label om een tijdspanne (door beweging materie) aan te geven, tijdsaanduiding is een communicatiemiddel)
Wetenschappers denken de natuur te kunnen doorgronden/doorbreken, maar zijn er zelf ook in ontstaan. Eigenlijk is de mens (nog? of altijd) enorm primitief, want beseft niet dat er nooit een gedachtengang, die buiten de ontwikkeling van onze hersenen door evolutie, kan ontstaan. Daarom is de wetenschap bezig met kunstmatige intelligentie, maar ook daar zal hetzelfde ontstaan, want door diezelfde geevalueerde 'mens' (uit het organisme dat hersens heet) ontwikkelt. Men kan zich beter focussen op ruimtereizen/avontuur en verkenning (misschen zelfs kolonisatie planeten), want dat betekent nieuwe gedachten ontwikkelen (gedachtenevolutie) Eerst proberen minder primitief te worden. De mens is pas een paar duizend jaar echt technologisch aan het ontwikkelen (aanpassen), wij komen net kijken kwa intelligentie. Ook zonder heelal (bewegende hemellichamen) zou er tijd zijn kunnen ontstaan; uit zwaartekracht, want aantrekkingkracht en massa zijn statisch (dan was tijd waarschijnlijk daaruit ontstaan, op de Maan een andere tijd, langzamere bewegingen door minder zwaartekracht) De mens blijft net zolang aanpassen en evolueren tot er geen energie, geen licht meer is, maar door de natuur komt de mens nooit heen, want je kan er alleen in blijven evolueren (evolutie stopt op een dag, doordat de natuur stopt, waarij wij uit zijn ontstaan, de mens zal zich loskoppelen om te overleven, zal cybernetisch (i.p.v carbonetisch) worden, zodat die geen natuur (groen/vruchtbare aarde) meer nodig heeft om het brein te laten overleven. En dit allemaal om de natuur (tijd en universum, of (een) God?) te kunnen doorgronden. De mens zal nooit stoppen met zoektocht en ontwikkeling/aanpassing, want alles is ontstaan door een fundamenteel iets, overleving. Je zou kunnen zeggen dat tijd bedrog is (wiskunde en natuurkunde zijn dat daardoor voor een groot deel ook) Bedrog zit ook veel in onze communicatie (taal en politiek, de wetenschap wordt ook door die communicatie en manier van denken beinvloed)
Met jou ben ik het eens, RES

Mensen die zich druk maken over dergelijke vraagstukken hebben volgens mij een heel ander probleem dan het niet vinden van een bevredigend antwoord op de vraag.

En om deze mensen een stukje verder te helpen in hun leven het volgende:

trek eens de stoute schoenen aan en stap op iemand af die je interessant vindt. Wanneer je dat oprecht doet, is de kans groot dat je er een leuk contact aan overhoudt. Misschien zelfs liefde, iets wat weinig met wetenschap te maken heeft. Zelfs het analyseren van de emoties die genegenheid voor een ander (of iets anders) vertegenwoordigen, gaat in z'n geheel voorbij aan het genot dat je kan ervaren als je het gewoon durft te ondergaan.

Het leven draait niet om het zoeken naar antwoord, maar om het tevreden zijn met de huidige situatie waarin jij je verkeerd.

Tijd is datgene waar je het maar mee zou moeten doen. Maar vergeet niet, tijd stopt niet, heeft maar een snelheid en is niet in te halen. En jouw leeftijd tikt rustig door tot jouw tijd gekomen is. Doe er iets mee waar je trots op kan zijn!
Enkele beschouwingen over de tijd ...
-Volgens Aristoteles was de tijd de maat van de beweging (of van de verandering) .
- Augustinus wist wat tijd was, maar als men het hem vroeg kon hij geen passend antwoord geven . De tijd bestaat niet reëel, daar het verleden niet (meer) is, de toekomst (nog) niet is, en het heden niets meer is dan een punt in de ruimte zonder enige afmeting of duur .
-Volgens Kant waren tijd en ook de ruimte slechts a priori in de geest; een middel om alles vast- of voor te stellen .
-Volgens Wittgenstein is de wereld een samenstelling van 'feiten' eerder dan van dingen . En feiten bestaan in de tijd en evolueren volgens logische patronen .
-Alles is een evolutie (in de tijd) van de absolute idee (Hegel) .
-En volgens de 'relativiteits-theorie' is ook de tijd relatief...
-De tijd gaat alleen maar voorwaarts (tempus fugit) ; enkel in onze geest kan men ook in de tijd achteruit gaan .
...:beschouwingen, die leiden naar 'idealisme' ...
brainstormend over het fenomeen, kon ik zelf tot de volgende conclusie:

wanneer het waar is dat er zoiets bestaat als een zwart gat, en de daarmee waargenomen manifestaties, en wanneer het erop lijkt dat het universum uitdeind vanuit ons perspectief,
zou het dan niet gewoon zo kunnen zijn dat het voor ons waarneembare gedeelte van het universum slechts een uitstoot is van een zwart gat?
en daarmee het helemaal niet de oerknal was die tijd en ruimte creëerde maar deze 2 dimensies er al waren voordat het moment dat wij oerknal noemen plaats had?

Dit verklaart waarom wij het idee hebben dat het heelal uitdijnt, wat dus niet zo is (ons zicht wordt gewoon steeds scherper, en de uitbarsting difigeerd), we schieten gewoon een bepaalde kant op, en tijd iets is dat echt nergens op slaat in die zin van dat het er gewoon is. Tijd is relatief, dat weet iedereen. Het heeft ook echt geen nut om de herkomst ervan te willen bepalen, want met dat antwoord kan je zo goed als helemaal niets. Net zo min als je kan met de verklaring van het fenomeen ruimte.

De multiversum-verklaringen die ik ben tegen gekomen slaan echt nergens op.
Echter wanneer de mogelijkheid overdacht wordt dat we gewoon het effect zijn van wat we nu zien bij andere zwarte gaten, is het best aannemelijk dat er een veel groter universum is dan we kunnen waarnemen en 'tijd' vele malen verder terug gaat dan die oerknal. En dat we het ontstaan daarvan (nog) niet kunnen verklaren... wat zou je eraan hebben als je het wel kan? Eerlijk, wat is het nut daarvan?

Dat de God van de bijbel niet bestaat, is allang duidelijk. Waarom?
Omdat die volgens het boek de waarheid omschrijft en gezien de vele gaswolken is de 'schepping' veel eerder gebeurd dan het boek aangeeft, dus zowiezo niet correct. De gaswolken spannen over een periode die ruim voorbij gaat aan de beschrijving in het boek.
Indien men als uitgangspunt de dooddoener neemt dat de tijd is wat een klok meet, dan is men er aan voor de moeite. De caesiumklok geldt als de meest nauwkeurige klok, maar de tijd die ze aangeeft is relatief aan de plaats waar de klok zich bevindt, Men kan er dus geen universele (algemeen op alle plaatsen geldende tijd) mee meten. Ook de zogenaamde universele tijd die men op aarde meet, is een gemiddelde van diverse caesiumklokken op verschillende plaatsen op aarde.
Een oplossing zou erin bestaan om één klok op één welbepaalde plaats in het heelal, als norm te nemen. Dit zou dan de universele tijd kunnen voorstellen. Dus je kan ervan uitgaan dat elke plaats zijn eigen tijd heeft, Maar dat men om de tijdsmeting op universeel vlak mogelijk te maken één tijd als norm moet stellen.
U schrijft dat de pijl van de tijd bepaald wordt door de entropie, u stelt dit voor als het streven naar wanorde, Er is echter ook een andere regel die stelt dat de natuur streeft naar een zo klein mogelijk energetisch verschil. Trouwens wat is wanorde?. Dat is een subjectief gegeven. Wat jij als orde ziet kan iemand anders als wanorde zien. Denk eens aan je jeugd, en het oordeel van je moeder. De natuur kent deze norm niet.
Het is wel zo dat alles verandert, en dat de mens de snelheid wil meten waarop dit gebeurt, maar om zich de tijd als een natuurverschijnsel voor te stellen is, naar mijn mening een te menselijk oordeel over de natuur. Tijd en tijdsmeting zijn menselijke uitvindingen om ons in de stormvloed aan gebeurtenissen, en in verleden en toekomst te oriënteren. Het is wel zo handig om op een tijd te kunnen afspreken, of om de snelheid van veranderingen te meten.
Tempus fugit, maar dan wel alleen voor de sterfelijke mens, het heelal maalt maar door, en trekt zich daar niets van aan. Er bestaat inderdaad maar een tijd echt, en dat is het heden.
Je zou wel kunnen zeggen dat besef op zich een vorm van tijdreizen is en elk bewustzijn dus in het verleden leeft, mits er de ruimte is om de tijd tussen gebeurtenis en ervaring te overbruggen.
Ja Hetzelfde,
Zo kan je het ook bekijken. Het bewustzijn leeft in het verleden, want wij moeten eerst waarnemen, voor we de waarneming kunnen verwerken tot bewustzijn, en dat vraagt inderdaad waarnemingstijd en verwerkingstijd. Op vlak van bewustzijn leven we dus in het verleden. Het ontstaan van het bewustzijn echter (het functioneren van de hersenen), neemt in het heden plaats. Dus denken gebeurt fysisch in het heden, maar het is het verwerken van gegevens uit het verleden. Het bewustzijn is inderdaad een soort tijdsreis, maar dit is wel zeer abstract als bedenking.

Ja Hetzelfde,Zo kan je het ook bekijken. Het bewustzijn leeft in het verleden, want wij moeten eerst waarnemen, voor we de waarneming kunnen verwerken tot bewustzijn, en dat vraagt inderdaad waarnemingstijd en verwerkingstijd. Op vlak van bewustzijn leven we dus in het verleden. Het ontstaan van het bewustzijn echter (het functioneren van de hersenen), neemt in het heden plaats. Dus denken gebeurt fysisch in het heden, maar het is het verwerken van gegevens uit het verleden. Het bewustzijn is inderdaad een soort tijdsreis, maar dit is wel zeer abstract als bedenking.


en dat is tot de conclusie komen dat Cesium onstabiel is niet? De wetenschap van vandaag de dag heeft niets meer met normaal doen te maken. Het enige waar het nog goed voor is, is het verspillen van kostbare tijd, heb je het woord weer, van jonge mensen die hun tijd beter kunnen besteden aan het leren omgaan met dingen die wel op aarde voorkomen, zoals mensen. Echt veel zijn we niet opgeschoten met de wetenschap de afgelopen paar jaar. Oke, ik kan nu op straat communiceren met de hele wereld en gratis alle muziek beluisteren... Jippie a jee. Door al dat speelgoed zijn we alleen maar eenzamer geworden ipv dichter bij elkaar gekomen. En dood gaan we nog steeds, gelukkig. En wanneer er echt eens een medicijn gevonden wordt, staan er alweer 3 ziektes in de kast die er meteen uitgetrokken worden zodat de doktoren werk blijven hebben. Om over de legale dopedealers, lees psychiaters maar te zwijgen. Het leven is maar kort, en kei leuk als je met echte mensen omgaat. Het uitzoeken van nutteloze dingen zoals hierboven is echt zonde van die tijd!!
Maar ik doelde eigenlijk op wat anders, zoals wijze woorden die je niets zeggen, totdat het kwartje valt...
Zoals het gezeur van ouders, die achteraf altijd je de meest waardevolle tip bleken te geven terwijl je koppig niet wilde horen wat er echt gezegd werd.
Neem voor de grap maar eens stiekem een ruzie op tussen jou en iemand die je dierbaar is. En sta achteraf perplex hoezeer die ander juist wel naar je luisterde, elke keer weer. Dat is misschien niet wat ik had geschreven, maar wel een tijdloze waarheid.
Ach Hetzelfde,
Ik vrees dat de goede oude tijd voorbij is, dat de mens enkel in contact kwam met een beperkt aantal mensen, in grootfamilies, of kleinere gemeenschappen. We komen ik in een tijdperk van mondialisering en korte mededelingen in de media, en gebakken lucht. Oppervlakkigheid gaat daarmee samen, en derhalve ook het verlies van een stuk levenskwaliteit. Ofwel ben je een lozer ofwel een succes Men heeft dat in Amerika uitgevonden, en ik vrees dat dit ons lot is..
Maar het is niet allemaal slecht. Zonder internet kon je jouw ei niet kwijt, denkt ik. Bovendien kunnen we nu echt informatie opzoeken over alles. Zo komen we toch noch tot een diepgang. Ik persoonlijk werk vanuit filosofisch oogpunt aan kosmologie en kwantumfysica. Dat zou ik echt niet kunnen zonder de mogelijkheden die de informatica biedt. Maar ik vrees dat je gelijk hebt dat er iets verkeerd loopt in de kwantumfysica en de kosmologie. Sommige theorieën zijn uit de hand gelopen. Hier en daar is het gezond verstand zoek. Wie het hardste roept, en met de grootste tittels schermt wint het pleit. Men denkt veel te veel in wiskundige termen, denk ik.
Wat als waarheid beschouwd wordt is trouwens niet tijdloos, maar relatief. Misschien vinden we toch nog een tijdloze waarheid, en ondanks alles, kan de informatica daar een rol spelen..
Ik ben muzikant en kan daar mijn ei heerlijk in kwijt, ik heb toevallig vanavond een meesterwerk geschreven, qua tekst dan en de muziek is ook niet verkeerd, wellicht komt het je nog een keer ten gehore. Heeft trouwens alles te maken met die laatste alinea die ik schreef.
In mijn opinie wil men gewoon te veel het naadje van de kous weten. Zoals je zelf al aangeeft.
Heel vroeger was er geen spreektaal en toch hebben we het als aarde gered. Daarna ging de mens praten en ook toen ging het best oke. Daarna kwam kennisoverdracht en dat was op zich best fijn. Vooral de band die ontstond door kennisoverdracht was zeer waardevol, en die raken we nu kwijt en veranderd in een spel om wie het meest kan uitpluizen. Echt gigantisch zonde in mijn ogen.
Misschien met minder mooie woorden, maar wel met diepgang. Je hoeft niet altijd dure woorden te gebruiken om indruk te maken hoor, de inhoud is veel belangrijker. Want een man maakt graag indruk op vrouwen, die eigenlijk het alleen maar comisch vinden dat sommige mannen zo 'raar' doen over simpele dingen. En als je als man zoveel indruk wilt maken op andere mannen, ben je toe aan het loslaten van je wetenschapshobby en ben je toe aan een lieve vrouw.
Big Bang theory, een welbekende serie op tv laat juist dat heel duidelijk zien, en dat is een beetje mijn pleidooi in de posts hierboven. Wanneer het zaakje onder aan je buik begint te werken, is het tijd om er gebruik van te maken, want dat gaat je de grootste plezier en geluk geven die een mens zich wensen kan, niet de wetenschap hoe tijd de 'wereld' in is geholpen.
Maar vrienden zitten te wachten, die zijn leuker dan welk scherm of theorie dan ook. Doei
Dag hetzelfde,
Mooi dat jij je ei via de kunst en sociale banden op een bevredigende manier kwijt kan. Ik echter vind in wetenschap mijn dada. Misschien dat Freud wel gelijk heeft, en dat dit een oneigenlijke verwerking is van de libido, maar goed, ik schep er genoegen in, maar ook frustratie. Die frustratie komt voor uit de geheimen die het zeer grote en het zeer kleine nog heeft voor de mensheid. Ik vermoed dat er ook nogal wat charlatans zitten in die vormen van wetenschap, en ook dat is frustrerend. In de formules en stadhuiswoorden, zit mijn inziens veel gebakken lucht.
Ik vindt het ook jammer dat er zo weinig vrouwen zijn die zich interesseren voor kwantumfysica en kosmologie, intimiteit en kwantumfysica beginnen voor mij samen te gaan; Raar he! Lekker gezellig keuvelen over kwantumfysica en dan de diepere menselijke intimiteit. Heerlijk.
Groetjes,
Cock
Beste Cock,

Ik snap je punt. Het enige waardevolle wat ik daar op kan antwoorden is het volgende. Wat jij hebt gevonden in de kwantumfysica is nou precies dadt gene wat de vrouw heeft bedoelt met religie, daarom hamert elke moeder er altijd op, maar de mannen wilde altijd maar weer harde feiten zien en negeerde de symboliek achter de diverse geloofsovertuigingen... Maar dat is dus de vrouwen variant, probeer maar eens voor de grap, je zult er iets moois in vinden, echt waar vriend.
Oja, vrouwen praten vaker symbolisch dan letterlijk, dus probeer niet de feiten te zien, die zijn verdraait, zie de symboliek, en leer de vrouw echt verstaan. Tip voor 'Freud'.
Hetzelfde,
Je hebt gelijk, uit wetenschappelijk onderzoek blijkt inderdaad dat vrouwen religieuzer zijn van instelling; Ook wordt geloof,, als copingmechanisme, vaak door vrouwen aan hun kinderen doorgegeven. Dit komt o.a. omdat vrouwen vaker geneigd zijn om externe hulp te zoeken, als ze problemen hebben. En als alle hulp en begrip uitgeput is, bestaat er dan nog altijd een begrijpende, troostende en rechtvaardige god. Daarom hebben de mensen dit godsbeeld ook uitgevonden (waarmee ik niet gezegd wil hebben, dat er geen scheppende kracht bestaat!). Het is in ieder geval zo dat godsdiensten (inclusief Boedhisme), die met begrippen als goedheid, rechtvaardigheid en begrip schermen, het meeste succes hebben. Dank zij de vrouwen.
We zijn nu toch wel erg ver van het begrip "de tijd" weg.
Cock
Zijn of niet zijn in de universele tijd
Om te weten wat is, moeten we ons over de tijd buigen, want wat niet meer is, bestaat natuurlijk niet meer. Enkel een toestand die in het heden bestaat, bestaat effectief. Om te weten wat het heden is, moeten we eerst de universele tijd bepalen, en dan komen we met Einstein in contact. De relativiteitstheorie gaat ervan uit dat tijd en ruimte een verwevenheid is. Tijd verschilt dus van plaats tot plaats, want de ruimtetijd is niet isotroop, en wordt onder andere beïnvloed door de zwaartekracht. We denken dit te kunnen oplossen zoals men dat met de Greenwich tijd gedaan heeft. Namelijk, een nauwkeurige klok op een bepaalde plaats op aarde wordt tot norm verheven. We hebben dan een norm voor een universele tijd, en elke plaatselijke tijd wordt tegenover deze referentietijd bepaald. Een ster die op vier lichtjaar verwijderd is, kunnen we niet zien zoals ze is, maar zoals ze was. We kunnen veronderstellen dat ze nog bestaat, omdat ze b.v. een jonge ster is, en voorspellingen doen. Dus we weten: dat de bewuste ster bestaan heeft waarschijnlijk nog bestaat, en vier jaar geëvolueerd is in tijd, vorm en positie. Hoe korter de tijd tussen de effectieve waarneming en de tijd waarop de ster haar stralen uitzond, hoe groter de zekerheid over haar toestand, en over wat die ster nu is in het universele heden. Tijd wordt op die manier iets reëler, en bijgevolg een minder wazig begrip. Wat nu voor de tijd dat deze universele klok bestond? Was er dan een universele tijd? Het ritme van die klok moeten we dan extrapoleren naar het verleden, en zo blijft de tijdsmeting zijn universaliteit bewaren.
Na het lezen van het op een populaire wetenschappelijke beschreven boek “Zwaartekracht” van John Wheeler wat uitgegeven is door natuur en techniek in 1992 werd ik gefascineerd door de weergave van de algemene relativiteitstheorie. Wheeler beschreef de algemene relativiteitstheorie vanuit een andere dialoog dan de meeste andere wetenschappers dat zouden doen. Hij gebruikte (als ik het juist begrijp?) het bekende voorbeeld van de tijdsdilatatie uit de speciale relativiteitstheorie voor het begrip Scheiding in afstand en scheiding in tijd meetkundig te beschrijven in de algemene relativiteitstheorie. Het is lastig een dergelijke discussie te begrijpen ook als je er andere voorbeelden van gezien hebt. Wheeler maakte aannemelijk dat we de ruimte tijdgeometrie vandaag de dag nog niet kunnen bevroeden. Empirisch bezien maakt hij aannemelijk dat deze ruimtetijd geometrie er wel moet zijn? Mij viel me hierbij op dat hetgeen wat hij beschreef niet uniek was en bestede voor zover ik dit kan beoordelen weinig of geen aandacht aan. Ik weet als technische man hoe belangrijk het is dat je dit wel doet als je overtuigd van je zaak wilt kunnen zijn. Het voordeel van deze populaire wetenschappelijke schrijfwijze is dat iedereen er op een laagdrempelige zelfstandige manier over na kan denken. Eindstein heeft zijn speciale relativiteitstheorie beschreven vanuit de herinterpretatie van de Lorenztransformatie van Henderik Antoon lorenz. Wheeler heeft mogelijk een voortraject uit willen zetten voor een herinterpretatie van de algemene relativiteitstheorie? Deze vraag houd me bezig.
Van hieruit heb ik een andere meetmethode beschreven doormiddel van twee regelvlakken (zie eventueel de hyperbolische paraboloide op internet. 24 Perspectief van andere omwentelingslichamen en regelvlakken.) die elkaar snijden waar we alles kunnen beschrijven met dezelfde uitgangspunten zoals John Wheeler dit in hoofdstuk 3 “Interval: de gehele ruimte behoort ons toe” ook deed. Zie de bijlage. Relativiteitsmeetkunde ontstaan vanuit de onvolledige vaardigheid van Wheeler & Nooijen. De vergelijking van de uitgangspunten met de uitkomsten komen van beide meetkundige vergelijkingen overeen. De uitgangspunten hierbij zijn dat ik vrij mag zijn om te bepalen op welke wijze ik de relativiteitsmeetkunde ontwikkel zoals hij mij het beste uitkomt mits we maar een eenduidige meetkundige gelijkenis in het nieuwe meetkundige idee krijgen. In mijn voorgestelde relativiteitsmeetkunde met een andere meetmethode betreffende krommingen van ruimte tijd is deze niet (meer?) moeilijk te begrijpen. Wel zul je er tijd in moeten steken om de andere meetmethode te begrijpen om overtuigd te raken dat deze in combinatie met krommingen anders is dan we gewend zijn. De vraag is natuurlijk of dat ik nu wel op een unieke voorstelling terecht ben gekomen? Maar mijn verwachting is dat hier een redelijke kans toe bestaat.
In vele bestaande voorstellingen worden krommingen dikwijls (altijd?) voorgesteld met kromme lijnen. In de door mij voorgestelde relativiteitsmeetkunde stel ik de verschillende lengte lijnstukken voor als rechte. Vervolgens vergelijk ik volgens een bepaalde meetkundige vergelijking hun onderlinge lengte met elkaar. Regelvlakken kennen in tegenstelling tot platte vlakken waarschijnlijk geen oppervlakte. Dit is nog mijn onderwerp van studie of we met gekromde lijnen wel tot een oppervlak kunnen komen. Dan zou het er vervolgens vanaf kunnen hangen hoe we op dit oppervlak meten, Met krommingen kan er wel sprake zijn van een oppervlakte meting en met rechte niet? Bedenk in dit verband bijvoorbeeld maar aan een ruitjespapier als raster op een plat vierkant. Bij een regelvlak is er sprake van een niet plat raster op een krom vierkant. De dichtheid, Bij het regelvlak is de afstand tussen de rechte waarmee de rasters zijn opgebouwd op de middellijnen het kleinst. Bij het platte vierkant is dit overal op het oppervlak gelijk. We constateren dat de dichtheid van de rechte op de middellijnen altijd groter is dan aan de zijde van een regelvlak. Op deze wijze is er ruimte voor lengte contractie is mijn gedachte hierin. Ik beschrijf deze grootheden in de relativiteitsmeetkunde nog niet omdat het (in eerste instantie?) alleen met het praktische meetkundige uiteenzetting van John Wheeler vergeleken is.
Het gevoelsmatige en vanuit andere beschreven artikelen die ik gelezen heb stel ik de bevindingen mij vanuit mijn eigen logica als volgt voor. Wheeler kent twee referentie systemen toe in zijn vergelijking. Ten 1e Een waar de massa zich in beweegt. Dit massa referentiesysteem heeft altijd een scheiding in afstand en spreekt hij van een geknikte lichtreistijd.Ten 2e Een waar het licht zich in beweegt. Het licht referentiesysteem daar is de scheiding in afstand en spreekt hij van een op en neergaande lichtreistijd. De vraag is nu meten we in beide referentie systemen van de massa en die van het licht de lichtreistijd nu verschillend? Naar mijn voorstelling wel maar spreken wel in beide gevallen over lengtematen op een rechte. Uit de vergelijkingen van Maxwel blijkt dat de beweging van het elektrische en magnetische veld ten opzichte van elkaar zich voortplanten met de lichtsnelheid in hetzelfde licht referentiesysteem. Ik ken in mijn vergelijkingen hier het regelvlak toe met een loodrechte variëteit. De lichtreistijd, door Wheeler voorgesteld als het interval duid ik aan met de halve lengte van de zijde van het krom vierkant dat in dit regelvlak met een loodrechte variëteit staat. In het massa referentiesysteem ken ik het regelvlak toe met een niet loodrechte variëteit. De lichtreistijd, door Wheeler voorgesteld als de geknikte lichtreistijd duid ik aan met de halve lengte van de middellijn van de kromme ruit die in dit regelvlak met een niet loodrechte variëteit staat. Met dezelfde uitgangspunten dan Wheeler kan ik met een meetkundige vergelijking doormiddel van twee snijdende regelvlakken tot de gelijke uitkomsten komen. Het idee is nu wel met de ruimtelijke meetkunde benaderd in de plaats van de platte meetkunde. Het heeft misschien veel weg van de meet en ontwerp methode van oppervlakke van de wiskundige Benard Rienmann.
Dit zijn in het kort beschreven de uitgangspunten, gedachten van de bijlage. Ik zoek hier hulp bij om deze objectiever te bestuderen en te verbeteren. Methoden om het nog makkelijker en vooral de tekenkundige ideeën daarnaast rekenkundig te beschrijven zodat zonder de tekeningen het idee te presenteren is. Zodat eventueel voor hoogleraren het voortraject van de studie gedaan is en sneller de begrippen zullen herkennen. Het is mij niet duidelijk waarom de kans van slagen op een (oneindig?) kleinbare schaal de natuurkunde wetten beter te begrijpen moeten zijn dan om ons heen. Een grotere kans van slagen heeft de ideeën rijkheid hierin verwacht ik. De gekscherende opmerking van Amerikaanse natuurkundige John Wheeler (1911- 2008): “Tijd is de manier waarop de natuur voorkomt dat alles tegelijkertijd gebeurt.” De echte dooddoener, of absolute waarheid is: “Tijd is wat we met de klok meten.” De tijdmeting weet ik in mijn werkstuk ook niet te benoemen. Het lijkt erop dat het meer een manier is van meten welke we in de twee te vergelijken referentiekaders op een verschillende manier doen en hier een gelijkenis in kunnen verkrijgen.


Frank Nooijen
Soory ik ben hier en daar nog wat onhandig want ik kan mijn bijlage niet mee zenden.
Beste Frank 1959,
Behalve in sommige theorieën van de kwantumfysica, kunnen twee verschillende dingen niet op dezelfde tijd en op hetzelfde ogenblik gebeuren. Als materie zich op een bepaalde plaats bevindt, kan er geen ander materieel lichaam zich op die plaats bevinden, want de plaats is ingenomen. Om ons van dergelijke ruimtelijke aspecten een beeld te vormen heeft Euclides de meetkunde uitgevonden., namelijk een specifiek referentiestelsel met axioma’s. Bestaat de ruimte echt? Ja, natuurlijk, men kan ze waarnemen. Bestaat de Euclidische meetkunde echt? Neen, ze is een theoretisch construct, waarmee wij ons kunnen oriënteren in de ruimte.
Bestaat de rijd echt? Ja een perfecte klok, kan geen twee verschillende tijden aangeven, en tegelijkertijd twee tikken geven, tenzij ze stuk is. Om zich in de volgorde van gebeurtenissen en ritmes te oriënteren hebben de Babiloniërs de tijdsmeting uitgevonden, een referentiestelsel om zich te oriënteren in gebeurtenissen. Bestaat de tijdsmeting echt? Neen, het is een theoretisch construct, die zal verdwijnen als de mens uitgestorven is.
Tot zover alles in orde, tot Rieman, en in zijn voetsporen Einstein, de zaken ingewikkelder maakten met de ruimtetijd. Plots kon een rechte krom zijn, en een tijdsmeting van plaats tot plaats verschillen. Wat Einstein gedaan heeft is bepaalde aspecten van de realiteit (structuur) van de ruimte verheffen tot referentiestelsel. Men maakt de dingen echter ingewikkelder als men de realiteit tot referentiestelsel verheft. Immers een referentiestelsel is een verabsoluteerde vereenvoudiging, dit aan de hand van vaste ritmes of afstanden. De realiteit echter, verschilt van plaats tot plaats, en is oneindig veel complexer. Laat dus de tijdmeting en Euclides tot wat het is, dit is nog zo simpel.
Uitgaande van het bovenstaande denk ik, dat ik u niet behulpzaam kan zijn, tenzij u toch een opening ziet. Ik heb namelijk ook een idee hoe de oerruimte (voor het ontstaan van materie) gestructureerd was, en een man met verstand van wiskunde zou behulpzaam kunnen zijn.
Groetjes,
Pol Cock