Springen naar inhoud

Wat is normaal?


  • Log in om te kunnen reageren

#1

ypsilon

    ypsilon


  • >5k berichten
  • 11085 berichten
  • VIP

Geplaatst op 25 oktober 2009 - 13:20

Zo, ik ben terug van even weggeweest... En ik wil even een ietwat filosofisch onderwerp aansnijden:
Wat is normaal? Wat is geestelijke gezondheid? Wat is abnormaal / ongezond / onaangepast?

You know what crazy is? Crazy is majority rules!


De stelling was niet nieuw toen ze gebruikt werd in Terry Gilliams film, maar het blijft een stelling waar redelijk wat argumenten voor te vinden zijn. De DSM op zich is een goed argument voor deze stelling. Kortweg kunnen we stellen dat DSM-diagnostiek arbitrair een categorisch onderscheid maakt tussen normaal en abnormaal, ziek en gezond. Deze manier van werken is aanvaardbaar geworden omwille van verschillende redenen. Het handboek heeft een nogal complexe historiek. De situatie vandaag is echter deze, dat wat normaal is bepaald wordt door een autoriteit: de APA, met flink wat banden met de farmacie.

Dit uit zich op verscheidene vlakken: enerzijds is het niet ongewoon dat patiënten/cliënten met een hulpvraag de arbitraire DSM-criteria niet halen. Terwijl zo'n diagnose in veel landen nodig is om een behandeling terugbetaald te kunnen krijgen van de ziekteverzekering.

Anderzijds voeren verscheidene auteurs aan dat door de DSM gepsychiatriseerd wordt wat vroeger niet in de psychiatrie thuishoorde. Indien iemand langer dan twee maand rouwt om een overledene, kan deze persoon (de rouwende dus) gediagnosticeerd worden met één van de types depressie die de DSM rijk is. Is deze inkorting van het "normale" rouwproces ingegeven door valide psychologische theorievorming, of is zij slechts een gevolg van maatschappelijke druk om z.s.m. weer productief te zijn na een zwaar verlies, i.c.m. het feit dat er een pilletje bestaat om daarvoor te zorgen?

Kijken we even naar de criteria voor de zgn. opositioneel-opstandige gedragsstoornis (ODD):

1. is vaak driftig;
2. maakt vaak ruzie met volwassenen;
3. is vaak opstandig of weigert zich te voegen naar verzoeken of regels van -volwassenen;
4. ergert vaak met opzet anderen;
5. geeft anderen vaak de schuld van eigen fouten of wangedrag;
6. is vaak prikkelbaar en ergert zich gemakkelijk aan anderen;
7. is vaak boos en gepikeerd;
8. is vaak hatelijk en wraakzuchtig.

Vier is genoeg om ODD te diagnosticeren. Is een driftig kind, dat prikkelbaar is en zich ergert, snel boos of gepikeerd is en vaker opstandig is, een "abnormaal" kind? En indien ja, is dit psychopathologie, of is dit alleen maar maatschappelijk ongewenst* gedrag?

Ik verwacht niet dat de DSM hier veel punten gaat scoren. Sowieso is de DSM ook niet een heel betrouwbaar of valide instrument, in vele gevallen. Psychologen mogen zich echter op de borst kloppen: wij baseren ons doorgaans niet (of toch niet alleen) op de DSM voor diagnoses. Wij maken gebruik van vragenlijsten en klinische interviews. Laten we die ook even onder de loep nemen.

Hoe bepalen we a.d.h.v. een vragenlijst wat normaal is? In veruit de meeste gevallen is dit een puur statistische aangelegenheid. Abnormaliteit is een bepaalde afwijking van het gemiddelde... Dat is inderdaad majority rule.

Klinische interviews zijn vaak gebaseerd op de DSM, of gaan uit van normgroepen. De derde mogelijkheid is dat de diagnose (met het oordeel over normaliteit) wordt overgelaten aan de clinicus. Dat leidt weer tot andere problemen (nog lagere interbeoordelaarsbetrouwbaarheid) en de vraag moet dan gesteld worden waarop het oordeel van de clinicus gebaseerd is...

Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.

Dat is een mooie definitie, die volgens mij veel waarde heeft: gezondheid is méér dan de afwezigheid van (fysieke) ziekte. Kunnen we een gebrek aan sociaal welbevinden echter pathologiseren?

Mijn vragen is deze: wat is onze rationale om normaliteit en gezondheid van abnormaliteit en ziekte te onderscheiden? Is het inderdaad slechts de wet van de meerderheid, of zit mijn redenering gewoon vol gaten of is ze onvolledig? En indien mijn redenering klopt, is het dan problematisch dat dergelijke oordelen/diagnoses gebaseerd zijn op de meerderheid?

(*) NOOT:
Verborgen inhoud
Waarbij ik niet stel dat er geen goede redenen kunnen zijn om dit gedrag inderdaad als ongewenst te beschouwen. Daar gaat de discussie echter niet over. Het punt is dat wat sociaal ongewenst is, wordt bepaald door autoriteit of meerderheid.

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

qrnlk

    qrnlk


  • >5k berichten
  • 5079 berichten
  • Lorentziaan

Geplaatst op 25 oktober 2009 - 13:37

Geplaatste afbeelding (al eens eerder geplaatst)
Any sufficiently analyzed magic is indistinguishable from science.
Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic.

There is no theory of protecting content other than keeping secrets – Steve Jobs

#3

anusthesist

    anusthesist


  • >5k berichten
  • 5822 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 25 oktober 2009 - 13:50

Geplaatste afbeelding (al eens eerder geplaatst)


Heathy?
That which can be asserted without evidence can be dismissed without evidence.

#4

qrnlk

    qrnlk


  • >5k berichten
  • 5079 berichten
  • Lorentziaan

Geplaatst op 25 oktober 2009 - 13:51

healthy (vresellijk dat ik nu pas die schrijf fout zie)

Anyway, Het punt is dat normaal is niet gelijk aan gezond.

Wat erg goed bleek uit het onderzoek in No Single Thread: Psychological Health in Family Systems door Jerry Lewis (1977). De gezonde gezinnen waren duidelijk anders dan de normale gezinnen en wie normaal was vond ze een beetje heel erg vreemd, maar ze functioneerden significant beter dan de de meeste gezinnen.
Any sufficiently analyzed magic is indistinguishable from science.
Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic.

There is no theory of protecting content other than keeping secrets – Steve Jobs

#5

anusthesist

    anusthesist


  • >5k berichten
  • 5822 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 25 oktober 2009 - 14:16

normaal
bn normaal [nɔrˈmal] zoals het vaakst voorkomt, zoals de meeste mensen doen;= gewoon


Het is volstrekt 'normaal' om bepaalde gedragingen te categoriseren als niet normaal of normaal waarbij er rekening wordt gehouden met de meerderheid, mits de meerderheid een representatieve groep is. Zie ook bovenstaande definitie.
De discussie of iets normaal is neigt daarom meer naar een semantische dan filosofische, omdat normaal niets anders betekent dan 'zoals de meerderheid'. Iets wat abnormaal is, hoeft dus niet per se minder goed, slecht etc. te zijn, het is de kwalificatie die de mens zélf eraan geeft. Daarnaast kán abnormaal natuurlijk wel slecht of minder goed zijn. Veel ziektes zijn abnormaal (niet bij de meerderheid voorkomend) en zorgen ervoor dat het individu erdoor minder gaat functioneren, zowel lichamelijk als geestelijk (minder goed dan die ziekte niet hebben, waardoor de meerderheid automatisch representatief wordt). In dat opzicht is het dan goed om een onderscheid te maken zodat je een ziekte kunt herkennen en behandelen.
That which can be asserted without evidence can be dismissed without evidence.

#6

ypsilon

    ypsilon


  • >5k berichten
  • 11085 berichten
  • VIP

Geplaatst op 25 oktober 2009 - 15:24

Geplaatste afbeelding (Bericht bekijken

Het is volstrekt 'normaal' om bepaalde gedragingen te categoriseren als niet normaal of normaal waarbij er rekening wordt gehouden met de meerderheid, mits de meerderheid een representatieve groep is. Zie ook bovenstaande definitie.
De discussie of iets normaal is neigt daarom meer naar een semantische dan filosofische, omdat normaal niets anders betekent dan 'zoals de meerderheid'. Iets wat abnormaal is, hoeft dus niet per se minder goed, slecht etc. te zijn, het is de kwalificatie die de mens zélf eraan geeft. Daarnaast kán abnormaal natuurlijk wel slecht of minder goed zijn. Veel ziektes zijn abnormaal (niet bij de meerderheid voorkomend) en zorgen ervoor dat het individu erdoor minder gaat functioneren, zowel lichamelijk als geestelijk (minder goed dan die ziekte niet hebben, waardoor de meerderheid automatisch representatief wordt). In dat opzicht is het dan goed om een onderscheid te maken zodat je een ziekte kunt herkennen en behandelen.

Ja, mijn formulering is niet geweldig, maar je weet wel dat ik niet op een discussie over een woordenboekbetekenis uit ben. Het is des mensen om "normaal" als "goed" te interpreteren. En in feite doen we in de psychologie/psychiatrie precies hetzelfde. Ja, "normaal"/"abnormaal" volgens de statistiek sluit mooi aan bij de door jou gegeven definitie. Maar die definitie impliceert nergens dat abnormaliteit geremedieerd moet worden. Nochtans is dat wat gebeurt: abnormaal en pathologisch worden synoniemen. Als normaliteit geen andere connotaties en gevolgen zou hebben dan hetgeen jij zegt was heel dit topic inderdaad een nutteloze semantische oefening.

Je parallel met de geneeskunde loopt m.i. mank. Wat een (klassieke, lichamelijke) ziekte is, wordt niet alleen bepaald a.d.h.v. normaliteit (hetzelfde zijn als de groep). Lichamelijke functies zijn gewoon vitaal, en als die verstoord zijn is een status quo ante de betrachting. Dat is voor de psychologie vaak niet het geval. Bovendien is sociale/maatschappelijke aangepastheid geen vitale functie voor een individu (en zelfs niet voor de maatschappij, volgens sommige sociologen).

#7

anusthesist

    anusthesist


  • >5k berichten
  • 5822 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 25 oktober 2009 - 15:41

Je parallel met de geneeskunde loopt m.i. mank. Wat een (klassieke, lichamelijke) ziekte is, wordt niet alleen bepaald a.d.h.v. normaliteit (hetzelfde zijn als de groep). Lichamelijke functies zijn gewoon vitaal, en als die verstoord zijn is een status quo ante de betrachting. Dat is voor de psychologie vaak niet het geval. Bovendien is sociale/maatschappelijke aangepastheid geen vitale functie voor een individu (en zelfs niet voor de maatschappij, volgens sommige sociologen).


Ik heb het nergens over een puur lichamelijke ziekte gehad. Psychische ziekten geven ook een bepaald dysfunctioneren, vandaar de term 'ziekte'.
That which can be asserted without evidence can be dismissed without evidence.

#8

ypsilon

    ypsilon


  • >5k berichten
  • 11085 berichten
  • VIP

Geplaatst op 25 oktober 2009 - 22:42

Ik heb het nergens over een puur lichamelijke ziekte gehad. Psychische ziekten geven ook een bepaald dysfunctioneren, vandaar de term 'ziekte'.

Maar ik ga ervan uit van dat beide soorten "ziekte" niet hetzelfde zijn. Je gaat voorbij aan de stelling dat zaken gepathologiseerd worden die vroeger nooit met een label als "ziekte" gemarkeerd werden, zoals (te?) langdurige rouw of opstandig gedrag. Lange tijd werd dit gezien als "normale" variatie in gedrag. Daarbij is een lichamelijke ziekte altijd dysfunctioneel voor de patiënt zelf, terwijl dit voor psychopathologie niet altijd het geval is.

Nog even ter duiding: ik probeer niet de stelling te verdedigen dat behandeling niet nodig is voor gevallen waarbij de patiënt zelf geen last heeft van de dysfunctie, noch dat bepaald gedrag niet als ongewenst beoordeeld zou kunnen worden. Ik denk wel dat er een betere rationale moet bestaan dan alleen dysfunctie en abnormaliteit om te beoordelen wat "gek" (bij gebrek aan een beter woord) is, en dat niet alle sociaal onwenselijk gedrag meteen als ziekte gelabeld moet worden.

#9

WillemdeV

    WillemdeV


  • 0 - 25 berichten
  • 20 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 27 oktober 2009 - 16:14

Geplaatste afbeelding (al eens eerder geplaatst)


Hoezo 1%? Ligt het niet meer voor de hand 2.5% te nemen, zoals statistisch gebruikelijk is?

Willem

#10

qrnlk

    qrnlk


  • >5k berichten
  • 5079 berichten
  • Lorentziaan

Geplaatst op 27 oktober 2009 - 16:20

Wat je maar wilt, het is meer bedoeld als een grap :eusa_whistle: dat "normaal" niet perse gezond hoeft te betekenen.

Ik heb geen idee wat de exacte verhoudingen zijn: Hoeveel procent van de bevolking is "insane"?

Het ligt er maar aan wat je definitie is in dat geval, wie "insane" was volgens DSM III was dat niet volgens DSM IV, en in DSM V is het weer anders.

Dus bovenstaande geldt alleen voor een passende definitie van insane en healthy ](*,)
Any sufficiently analyzed magic is indistinguishable from science.
Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic.

There is no theory of protecting content other than keeping secrets – Steve Jobs

#11

WillemdeV

    WillemdeV


  • 0 - 25 berichten
  • 20 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 27 oktober 2009 - 21:45

Wat je maar wilt, het is meer bedoeld als een grap :eusa_whistle: dat "normaal" niet perse gezond hoeft te betekenen.

Ik heb geen idee wat de exacte verhoudingen zijn: Hoeveel procent van de bevolking is "insane"?

Het ligt er maar aan wat je definitie is in dat geval, wie "insane" was volgens DSM III was dat niet volgens DSM IV, en in DSM V is het weer anders.

Dus bovenstaande geldt alleen voor een passende definitie van insane en healthy ](*,)


Ik snap wel dat het als een soort grapje bedoelt is, maar gezien de onderliggende vraag (hoeveel procent is gek?) biedt het ook een basis voor een definitie. Net als in de statistiek is aangenomen dat een kans kleiner dan 5% geen toeval is, kan in deze context worden gesteld dat alleen "afwijkingen" die minder vaak dan 5% voorkomen afwijkend zijn.

Dus als 7% van de mensen stemmen horen of menen dat ze Napoleon zijn, dan is dat heel normaal.

Willem

#12

qrnlk

    qrnlk


  • >5k berichten
  • 5079 berichten
  • Lorentziaan

Geplaatst op 28 oktober 2009 - 01:27

Het gaat uiteindelijk om het aantal standaarddeviaties van de verwachtingswaarde (aka normaal), bij ±3s heb je de uittersten van de populatie te pakken.
Any sufficiently analyzed magic is indistinguishable from science.
Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic.

There is no theory of protecting content other than keeping secrets – Steve Jobs

#13

WillemdeV

    WillemdeV


  • 0 - 25 berichten
  • 20 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 28 oktober 2009 - 10:25

Het gaat uiteindelijk om het aantal standaarddeviaties van de verwachtingswaarde (aka normaal), bij ±3s heb je de uittersten van de populatie te pakken.

Je hebt helemaal gelijk, ik ga te snel. Die 5% is van de normaal verdeling (gemiddelde 0, variantie 1). In een populatie zal je de standaarddeviatie moeten bepalen (of percentage na normaal transformatie). Eigenschappen die meer of minder dan 2 standaarddeviaties voorkomen zou je als afwijkend kunnen beschouwen.

Willem

#14

ypsilon

    ypsilon


  • >5k berichten
  • 11085 berichten
  • VIP

Geplaatst op 28 oktober 2009 - 13:24

... waarmee we terug zijn bij de vraag of wat statistisch afwijkend is, noodzakelijk als pathologie bekeken moet worden.

#15

qrnlk

    qrnlk


  • >5k berichten
  • 5079 berichten
  • Lorentziaan

Geplaatst op 28 oktober 2009 - 14:00

Dat is een keuze.

Wij kiezen er voor om een bepaalde betekenis toe te kennen aan een waarneming.
Wij kiezen de eigenschappen die we gaan vergelijken.
Wij kiezen de marge voor de gelijk- of ongelijkheid van waarnemingen.

De term "normaal" heeft geen inherente betekenis in de realiteit, het is een eigenschap van een verzameling waarnemingen van deze realiteit, de keuze om juist deze verzameling te nemen en langs de gekozen eigenschappen ingedeeld overeenkomsten de gekozen categorieen of equivalentie klassen.
Any sufficiently analyzed magic is indistinguishable from science.
Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic.

There is no theory of protecting content other than keeping secrets – Steve Jobs





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures