Springen naar inhoud

Water in je neus


  • Log in om te kunnen reageren

#1

Erik Leppen

    Erik Leppen


  • >250 berichten
  • 367 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 28 oktober 2010 - 20:55

Een vraag van een geÔnteresseerde leek: waarom irriteert het zo als je water in je neus krijgt? Is snot niet ook voor een groot deel water?

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

jkien

    jkien


  • >1k berichten
  • 3042 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 28 oktober 2010 - 22:05

Water in je neus irriteert als het een zoutconcentratie heeft die afwijkt van een fysiologische zoutoplossing. Een neusspoeling irriteert niet als de vloeistof "isotoon" is.

#3

Erik Leppen

    Erik Leppen


  • >250 berichten
  • 367 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 05 november 2010 - 17:26

Dank voor het antwoord jkien. Het is wel een leerzaam antwoord. Ik heb inderdaad (bij toeval) ondervonden dat licht gezout water inderdaad veel minder irriteert (geen idee van de concentratie, maar dat zal dan die fysiologische zoutoplossing wel zijn geweest). Maar ik ben nog niet helemaal tevreden met het antwoord. Want nu heb ik twee vragen.

1. hoe merkt het lichaam het ontbreken aan zout in dat water op? Oftewel, hoe werkt dat chemisch?
En 2. waarom is het zo geŽvolueerd? Oftewel, waarom is het zo ingericht dat gewoon water Łberhaupt irriteert (en fysiologisch gezout water niet)? Welk doel heeft dat mechanisme? (dat is dus meer een evolutievraag wellicht). Ik zou in eerste instantie denken dat het een waarschuwing is om te voorkomen dat er water in de luchtwegen komt, maar ten dat geval, is ten eerste gezout water daar toch net zo riskant, en ten tweede, dan zou een niesreflex ofzoiets toch beter helpen?

Alvast bedankt voor het lezen ;)

#4

jkien

    jkien


  • >1k berichten
  • 3042 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 05 november 2010 - 23:10

Ik kan alleen maar speculeren over de manier waarop het prikkende gevoel ontstaat. Het slijmvlies van de neusholte is normaal gesproken bedekt met slijm (snot). Dat slijm wordt indirect gemaakt uit bloed, en het heeft ongeveer dezelfde zoutconcentratie als bloed, namelijk die van fysiologisch zout. Als je de slijmlaag minder zout maakt, 'hypotoon', door een neusspoeling met kraanwater dan beginnen de slijmvliescellen water op te zuigen waardoor ze opzwellen.1 Misschien is het slijm niet overal even dik zodat het ontzilten en het opzwellen niet overal even snel gebeurt. Dan ontstaat er trekspanning die door zenuwen wordt gesignaleerd als een irritatie.

Over de evolutie: lichaamsvloeistoffen worden aangevuld vanuit het bloed, en voor het lichaam is het gemakkelijker om de zoutconcentratie niet te veranderen. Zo werkt het bij de mens en bij andere dieren. Alle dieren hebben ongeveer dezelfde concentratie van zouten in het bloed. Die concentratie is gelijk aan die van 4x verdund zeewater. Er wordt verondersteld dat het eencellige leven in zee is ontstaan, in een ver verleden toen de zeewater concentratie 4x lager was dan nu. In de evolutie is die concentratie behouden gebleven in het bloed.

#5

JWvdVeer

    JWvdVeer


  • >1k berichten
  • 1114 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 06 november 2010 - 11:23

Zelf ben ik niet zo'n fan van evolutionaire verklaringen. Enerzijds omdat mijn levensovertuiging er niet helemaal mee strookt. Anderzijds omdat het altijd achterafverklaringen zijn, die als je wilt in vrijwel alle theorieŽn en overtuigingen in te passen zijn en daarnaast nogal aan verandering onderhevig zijn.

De verklaring van de irritatie bij niet isotone vloeistoffen is vrij eenvoudig: concentratieverschil. Bij je huid heb je daar totaal geen last van, omdat deze veel dikker, minder is gevasculeerd en vetter is (en dus water- en ionen-afstotend). In je neus heb je echter te maken met zeer dun, uitgebreid gevasculariseerd slijmvlies (mucosa). Dit wordt bijvoorbeeld ook gebruikt voor het nasaal toedienen van medicatie. Wanneer je nu een niet-isotone stof in de neus brengt kun je afhankelijk van de vloeistof ofwel dat het lichaam vocht afstaat ofwel dat het lichaam vocht opneemt. Het opnemen van een vocht gaat gepaard met zwellen van cellen en vaak zelfs het lyseren van cellen (m.n. bloedcellen zijn hier gevoelig voor, en dan met name de erytrocyten). Bij zwellen en/of lyseren van cellen krijg je dat er allerhande mediatoren (zoals prostaglandine, histamine, bradykinine, e.d.) en elektrolyten (m.n. Kalium) vrijkomen (nociceptieve stoffen). Dit wordt opgevangen door nociptoren in je neus, waardoor jij het aanvoelt als zijnde irritatie en pijn.
Het is overigens ook zo dat een hypertone vloeistof over het algemeen minder irriterend is dan hypotone vloeistoffen. Op de ťťn of andere wijze zorgt krimp van de cellen voor minder schade (mogelijk omdat cellen niet lyseren, o.i.d.?).

Inderdaad zal het slijm in de neusholte waarschijnlijk een ongeveer gelijke zoutconcentratie hebben als het bloed heeft. Het slijmvlies is namelijk zo dun dat vocht gewoon kan passeren. De belangrijkste parameter voor welke kant het vocht op zal gaan is de osmotische gradiŽnt (daarnaast ook de mate van doorbloeding: als er veel druk op de circulatie van de mucosa staat, zal er ook veel vocht uittreden, afhankelijk van de situatie soms zelfs zonder een positief osmotisch gradiŽnt).
Het lichaam lost de problemen van vocht in je neus e.d. op door het vocht op te nemen of juist vocht af te staan. Hierdoor ontstaat weer een equilibrium. Gezien de hoeveelheid vocht in je neus dermate klein is, zal dit equilibrium gewoon exact hetzelfde zijn als de heersende concentratie in het bloed voordat je het vocht in je neus kreeg.

Veranderd door JWvdVeer, 06 november 2010 - 11:24


#6

johnny212

    johnny212


  • 0 - 25 berichten
  • 21 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 17 november 2010 - 15:30

isotone neusspoelilng = ongeveer 1 afgestreken theelepeltje (keuken)zout op een kopje water.
Neem lauw water, want koud water kan ook vervelende reactie geven.





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures