Springen naar inhoud

Willen.


  • Log in om te kunnen reageren

#1

Ries

    Ries


  • 0 - 25 berichten
  • 18 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 21 november 2010 - 18:08

Is 'willen' het enige werkwoord waarbij de derde persoon enkelvoud geen t krijgt eigenlijk?
Ik kan er zo geen een bedenken...

We leerden toch: stam plus t, behalve als ik er voor sta of jij er achter?

Waarom dan niet: Hij wilt, maar Hij wil...

Veranderd door Ries, 21 november 2010 - 18:09


Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

Jan van de Velde

    Jan van de Velde


  • >5k berichten
  • 44873 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 21 november 2010 - 18:22

Is 'willen' het enige werkwoord waarbij de derde persoon enkelvoud geen t krijgt eigenlijk?
Ik kan er zo geen een bedenken...

hij kunt, hij zalt, hij magt, (hij hep ;) )
ALS WIJ JE GEHOLPEN HEBBEN....
help ons dan eiwitten vouwen, en help mee ziekten als kanker en zo te bestrijden in de vrije tijd van je chip...
http://www.wetenscha...showtopic=59270

#3

Ries

    Ries


  • 0 - 25 berichten
  • 18 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 21 november 2010 - 18:37

Alleen 'Hij hep' dus....das nie veul...

#4

Jan van de Velde

    Jan van de Velde


  • >5k berichten
  • 44873 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 21 november 2010 - 18:59

Alleen 'Hij hep' dus....das nie veul...

Euhm, voordat mijn geintje onbedoeld verkeerd begrepen wordt: zeg jij bijv. "hij kant" ipv "hij kan" ??
ALS WIJ JE GEHOLPEN HEBBEN....
help ons dan eiwitten vouwen, en help mee ziekten als kanker en zo te bestrijden in de vrije tijd van je chip...
http://www.wetenscha...showtopic=59270

#5

Ries

    Ries


  • 0 - 25 berichten
  • 18 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 21 november 2010 - 19:37

Hangt er van af welke kant hij op gaat. ;)

Nee, ik heb onvoldoende nagedacht, sorry voor het storen.... ;)

#6

Gdhmndr

    Gdhmndr


  • 0 - 25 berichten
  • 20 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 24 november 2010 - 18:11

‘Willen, kunnen, mogen, zullen, weten en komen’ zijn min of meer onregelmatige werkwoorden.

Alle behalve de laatste missen een -t in de 3e ps ev (al kun je dat bij ‘weten’ niet zien, maar dat het zo is, kun je bij onze oosterburen zien ‘er weiß’).

De reden hiervan is dat de OTT van oorsprong een OVT is en in oudere stadia van Germaanse talen was het zo dat er in de OVT naast het ontbreken van een uitgang in de 3e ps ev [ik wachtte/hij stal] bij sterke werkwoorden ook een klinkerwisseling was tussen enkelvoud en meervoud (zoals dat nog in het IJslands, Faeröers en plechtstatig Zweeds het geval is ‘ég/eg/jag fann’ tgor. ‘þau/tey fundu - de fundo’).
Diezelfde klinkerwisseling tussen ev en mv [a-u] in combinatie met het ontbreken van een uitgang tref je aan bij ‘hij kan’ in vergelijking met ‘zij kunnen’, doordat het van oorsprong een OVT is, ongeveer vergelijkbaar met de zogenaamde praetero-praesentia van het Latijn [novi - ik ken] of het Grieks [οἶδα - ik weet].

In het NLs is de klinkerwisseling bij ‘weten’ niet meer zichtbaar, bij ‘willen’ ook niet, maar het ontbreken van de uitgang in de 3e ps ev van ‘willen’ is nog een restant van deze oude verbuiging.

Overigens wordt in bepaalde delen van NL bij die vorm in de spreektaal (en vaker ook in de geschreven vorm) die -t wel toegevoegd: je hoort mensen dus zeggen ‘hij wilt..’ of ‘wilt iemand…?’.
Die klinkerwisseling bij ‘willen’ is er niet meer, maar aan de tweevoudige OVT-vorm ‘wou(wen) <- woude(n) <- wolde(n)’ en het later regelmatig gevormde ‘wilde(n)’ valt nog te zien dat de stammen wol- en wil- ooit eens naast elkaar gangbaar waren, zoals dat in het Duits nog steeds het geval is [will- / woll-].

Het werkwoord komen tenslotte is niet van oorsprong een praetero-praesens, maar is om díé reden onregelmatig in de OTT, doordat in het enkelvoud de klinker verkort wordt van -oo- naar -o-: vergelijk;

tomen [toom-], ik toom
komen [koom-], ik kom

Veranderd door Gdhmndr, 24 november 2010 - 18:15


#7

isaacnewton

    isaacnewton


  • >100 berichten
  • 127 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 04 december 2010 - 14:46

‘Willen, kunnen, mogen, zullen, weten en komen’ zijn min of meer onregelmatige werkwoorden.

Ofwel modale werkwoorden (http://nl.wikipedia....odaal_werkwoord).

Veranderd door isaacnewton, 04 december 2010 - 14:47

''God created everything by number, weight and measure'' - Sir Isaac Newton, 1698





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures