Springen naar inhoud

Koningswater


  • Log in om te kunnen reageren

#1

Ragbips

    Ragbips


  • >100 berichten
  • 221 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 02 april 2009 - 00:26

Goedenavond,

Ik zag zojuist 2 flessen van de drogisterij, eentje waar op stond <10% zoutzuur en eentje van 53% salpeterzuur.
Toen ik die twee flessen zo samen zag dacht ik natuurlijk meteen aan koningswater, en vroeg ik mij af hoe je dat nou in de juiste verhouding mengt? De verhouding is 3:1 voor zover ik me kan herinneren, maar deze zuren zijn verdund. Hoe reken je uit hoeveel mL van beide je nodig hebt? (Ook lastig dat er staat <10% ipv gewoon 10% maar dat moet maar genegeerd worden).
Die percentages, is dat massa% of volume% vraag ik mij af?
Ik vind het ook heel slecht van mijzelf dat ik dit niet zelf (meer) kan uitrekenen terwijl ik vrijdag een examen scheikunde heb, waar vast wel zulke vragen in voorkomen :oops:

Wat ik ook trouwens leuk vind, is dat je echt een groot verschil in gewicht kan voelen tussen een 1L fles <10% zoutzuur en 1L 53% salpeterzuur, door het verschil in molmassa (denk ik) :)

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

Fuzzwood

    Fuzzwood


  • >5k berichten
  • 11101 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 02 april 2009 - 00:31

Je hebt daar echt de meest geconcentreerd mogelijke oplossingen voor nodig dacht ik, dat is dus 37% HCl en 65% salpeterzuur.

Die % staan bijna altijd voor massaprocenten. De molmassa heeft niet veel invloed, buiten het feit dat salpeterzuur natuurlijk bijna 2x zoveel weegt. Het gaat echt om het % van de inhoud wat daadwerkelijk salpeterzuur is wat de fles dus een stuk zwaarder maakt.

#3

Beryllium

    Beryllium


  • >5k berichten
  • 6314 berichten
  • Minicursusauteur

Geplaatst op 02 april 2009 - 06:34

Zelfs door de juiste verhouding te kiezen, maak je nog geen koningswater... hooguit verdund koningswater. Maar de verdunning is niet zo heel weinig dus verwacht niet de eigenschappen van onverdund koningswater.

En kijk je uit, want dit is een behoorlijk corrosief goedje. En als je het wilt maken, doe het dan in de juiste volgorde!
You can't possibly be a scientist if you mind people thinking that you're a fool. (Douglas Adams)

#4

woelen

    woelen


  • >1k berichten
  • 3145 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 02 april 2009 - 09:04

Koningswater maak je door HCl en HNO3 in de juiste molverhouding (3 : 1) te mengen. Je hebt hiervoor redelijk sterk geconcentreerde zuren nodig. Je salpeterzuur is prima, maar je zoutzuur is te slap. Je kunt echter ook wel 30% HCl kopen in jerrycans van 5 liter (bijv. bij Welkoop).

De 3 : 1 molverhouding is optimaal. Je krijgt dan het volgende evenwicht:

3HCl + HNO3 <--> Cl2 + ONCl + 2H2O

De reden waarom je geconcentreerde zuren moet gebruiken is dat ide verdunde zuren sterk geioniseerd zijn in H+ en het zuurrest anion. Deze ionen vertonen niet de evenwichtsreactie. In 52% HNO3 zit al heel veel niet geioniseerd zuur, maar in 10% HCl heb je toch echt te weinig hiervan.

De evenwichtsreactie zoals hierboven beschreven is vrij traag en het evenwicht treedt niet direct op, maar neemt bij kamertemperatuur al gauw een paar uur. Koningswater moet dus 'rijpen'. Initieel is de vloeistof kleurloos, maar hij wordt na verloop van tijd geel door de mix van opgelost choor en nitrosylchloride (groen en oranje, mengkleur is geel).

Bij 30% HCl en 52% HNO3 is de vloeistofverhouding ook redelijk vergelijkbaar met de molverhouding. Ik weet het niet precies, maar beide zuren zijn in deze concentratie heel ruw geschat zo'n 10 mol/l, dus de vloeistoffen moet je dan ruwweg in de volumeverhouding 3 : 1 bij elkaar mengen. Om die volumeverhouding voor deze concentraties precies te bepalen zou ik echter wat moeten rekenen.

Koningswater moet je niet dagenlang bewaren in een afgesloten fles! Zowel ONCl als Cl2 zijn gassen en er zal drukopbouw zijn. Beste is om een klein beetje te maken en het te verwarmen, bijv. in een reageerbuis. Dan gaat de rijping veel sneller (minuten) en dan kun je daar mee experimenteren. Let wel op, heet 'gerijpt' koningswater is extreem corrosief, pas hier goed mee op!!!

Veranderd door woelen, 02 april 2009 - 09:07


#5

Jor_CF

    Jor_CF


  • >250 berichten
  • 840 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 02 april 2009 - 09:13

Sinds wanneer is salpeterzuur nog bij een drogist te koop? Zeker een ouderwetse of niet?

#6

Gruson

    Gruson


  • >25 berichten
  • 86 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 02 april 2009 - 09:40

Dat is nog steeds te koop geloof ik. 53%, Tendo's. "Voor het etsen van printplaatjes"

#7

Ragbips

    Ragbips


  • >100 berichten
  • 221 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 02 april 2009 - 10:07

Ik weet niet of de drogist ouderwets is, maar dat is er gewoon te koop ja. Ik denk dat woelen ook geregeld bij de spaanse vlieg (zo heet de drogisterij) te vinden is ;)

Bedankt iedereen voor de heldere uitleg, en ik wist ook niet dat het evenwicht 3HCl + HNO3 <--> Cl2 + ONCl + 2H2O zich instelde. Omdat het beide sterke zuren zijn verwachtte ik geen evenwichtsreactie. Maar dat nitrosylchloride is hetgeen dat zo corrosief is? Ik zie namelijk aan de rechter kant van het evenwicht helemaal geen zuur meer, klopt dat?
En er komt ook chloorgas vrij zie ik, hierdoor loopt zeker het evenwicht naar rechts en verliest koningswater op den duur zijn werking?
Het is mij echter nog niet helemaal duidelijk hoe je nou moet berekenen wanneer je een 3:1 verhouding hebt. Dit komt waarschijnlijk ook omdat de hele mol/l een beetje is weggezakt bij mij, dus ik zal weer in de boeken duiken [|:-)]

#8

RubenM

    RubenM


  • >250 berichten
  • 336 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 02 april 2009 - 15:25

Bedankt iedereen voor de heldere uitleg, en ik wist ook niet dat het evenwicht 3HCl + HNO3 <--> Cl2 + ONCl + 2H2O zich instelde. Omdat het beide sterke zuren zijn verwachtte ik geen evenwichtsreactie. Maar dat nitrosylchloride is hetgeen dat zo corrosief is? Ik zie namelijk aan de rechter kant van het evenwicht helemaal geen zuur meer, klopt dat?
En er komt ook chloorgas vrij zie ik, hierdoor loopt zeker het evenwicht naar rechts en verliest koningswater op den duur zijn werking?

Er is sprake van een evenwicht: dat wil zeggen dat er altijd HCl en HNO3 (dus zuren) aanwezig blijven, waaraan de corrosiviteit met name te "danken" is.

Verder word je van de dampen die van dit goedje af komen ook niet helemaal lekker:

Cl2 + H2O (bijv. vochtige slijmvliezen) <--> HOCl (zeer schadelijk voor eiwitten) + HCl

2 ONCl <--> 2 NO + Cl2

#9

Thionyl

    Thionyl


  • >1k berichten
  • 1595 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 02 april 2009 - 21:36

In mijn tijd sprak men nog van Chloor ISN, bij koningswater, bestaat dat begrip nog?

#10

Marjanne

    Marjanne


  • >1k berichten
  • 4771 berichten
  • VIP

Geplaatst op 03 april 2009 - 08:13

ISN als in ¬īin statu nascendi¬ī?

Ik heb er nog nooit van gehoord...


# Moderatoropmerking
Marjanne: Overigens: topic verplaatst naar passender forum.

#11

RubenM

    RubenM


  • >250 berichten
  • 336 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 03 april 2009 - 09:51

Bedoel je niet chloor in-situ ipv chloor in statu nascendi?

#12

Thionyl

    Thionyl


  • >1k berichten
  • 1595 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 03 april 2009 - 10:29

Zo goed is mijn latijn niet, maar ik meen, in statu(s?) nascendi, in staat van wording betekent dat ofzo.

Hoe dan ook, dat was de uitleg dat goud werd aangetast door koningswater en verder heb ik daar nooit over nagedacht. Dus vroeg ik me dit nu af, of dat nog steeds zo was.

#13

RubenM

    RubenM


  • >250 berichten
  • 336 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 03 april 2009 - 10:45

In feite is salpeterzuur genoeg om goud te oxideren tot Au3+, ware het niet dat dit een evenwicht is dat zwaar aan de linkerkant ligt. De chloride-ionen die in koningswater extra aanwezig zijn reageren met Au3+ tot AuCl4- en trekken het Au <--> Au3+ evenwicht daardoor meer naar rechts.
Naast salpeterzuur kan ook Cl2 goud oxideren.

Veranderd door RubenM, 03 april 2009 - 10:46


#14

woelen

    woelen


  • >1k berichten
  • 3145 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 03 april 2009 - 11:08

Ik weet niet of de drogist ouderwets is, maar dat is er gewoon te koop ja. Ik denk dat woelen ook geregeld bij de spaanse vlieg (zo heet de drogisterij) te vinden is ;)

Voor basischemicalien kom ik daar ook. Zoutzuur, 96% zwavelzuur en 53% salpeterzuur, maar ook 30% waterstofperoxide, natrium(bi)sulfiet, 80% azijnzuur, aceton, diethylether, methanol en nog een reeks andere gangbare stofjes zijn daar nog steeds te koop. Helaas niet meer in kleine verpakking, alleen voorverpakt materiaal van 1 liter of 1 kilo.

Hij kan ook 5 liter jerrycans van 30% zoutzuur leveren of 1 liter flessen van zuivere 37% HCl zodat je echt koningswater kunt maken, maar die moet je wel bestellen, die heeft hij niet in de winkel staan vanwege de vochtige zooi aan de jerrycans/flessen. Op die manier ben ik aan mijn liter zuivere 37% HCl gekomen.

#15

Ragbips

    Ragbips


  • >100 berichten
  • 221 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 05 april 2009 - 12:35

Zwavelzuur ook? Dat heb ik helemaal niet gezien, ik dacht dat dat heel moeilijk te krijgen was in 96% vorm :)





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures