Springen naar inhoud

- - - - -

Computer ontmaskert auteur Karel en de Elegast


  • Log in om te kunnen reageren

#1

Wien Ee

    Wien Ee


  • >1k berichten
  • 3133 berichten
  • VIP

Geplaatst op 27 mei 2012 - 10:47

De meesten onder ons zijn goed vertrouwd met de belangrijkste klassiekers uit de Middelnederlandse literatuur. Wie heeft op de middelbare school niet gehoord van de Beatrijs, Karel ende Elegast of het bekende dierenepos over de vos Reynaert? Deze werken hebben meestal één ding gemeen: ze zijn ons anoniem overgeleverd. De weinige Middelnederlandse auteurs die we kennen, zijn maar zelden te verbinden met de teksten die bewaard zijn gebleven. Kan computeranalyses meer licht werpen op het auteurschap van anonieme Middelnederlandse werken?

De computer wordt steeds vaker ingezet bij de studie van literatuur. Omvangrijke tekstverzamelingen kunnen tegenwoordig in een handomdraai statistisch worden verwerkt: deze kwantitatieve methodes vormen een belangrijke aanvulling op de traditionele onderzoekspraktijk in de geesteswetenschappen. “Via computergestuurde stijlanalyses uit de 'stylometrie' kunnen we het auteurschap van anonieme werken achterhalen”. “Dat maakt interessante toepassingen mogelijk, onder meer voor het opsporen van plagiaat of internetpedofilie. Tot voor kort werd deze moderne technologie nog nooit toegepast op middeleeuwse literatuur. Dat is jammer, want het zou een belangrijk winstpunt vormen als men met de computer de auteur kon ontmaskeren van bijvoorbeeld de Beatrijs.”

Kopieën
De computationele studie van middeleeuwse literatuur gaat echter niet over rozen. Een torenhoog probleem is dat teksten zelden in hun auteursversie zijn bewaard, maar meestal slechts in een kopie van latere afschrijvers. Dergelijke kopiisten brachten geregeld aanpassingen aan in teksten, zodat we nooit precies weten welke woorden nog op de oorspronkelijke dichter teruggaan. De technieken die werden ontwikkeld voor auteursherkenning in moderne romans zijn daarom niet zonder meer toepasbaar op middeleeuwse literatuur. De studie toont aan dat men best rijmwoorden gebruikt voor auteursherkenning in middeleeuwse teksten, omdat deze woorden zelden door latere afschrijvers werden aangepast.

Hoewel de resultaten van deze studie nog voor aanvulling vatbaar zijn, kon dit pioniersonderzoek al meer duidelijkheid brengen over het oeuvre dat tegenwoordig wordt toegeschreven aan Jan van Boendale, de allereerste "stadsdichter" van Antwerpen. Eerder werd al bekend dat het oudste Middelnederlandse relaas over de beroemde Guldensporenslag (in 1302) niet door de Brabander Lodewijk van Velthem werd geschreven, zoals tot dusver was verondersteld. Dit verslag moet namelijk teruggaan op het authentieke ooggetuigenverslag van een nog oudere Vlaamse dichter.

Anoniem
“We ontdekten ook dat de anonieme dichter van 'Karel ende Elegast' nog twee andere prachtige Middelnederlandse werken heeft gedicht”, zegt Kestemont. “Ten eerste, de oudste Middelnederlandse roman over de overspelige ridder Lancelot en de legendarische koning Arthur, en ten tweede, de eerste roman uit ons taalgebied met een zwart hoofdpersonage: de sympathieke Afrikaanse ridder Moriaen. Deze fascinerende hypothese werd reeds in de jaren zeventig verdedigd door de dichter K. Heeroma, maar werd door onderzoekers tot voor kort te licht bevonden wegens een gebrek aan objectief bewijsmateriaal. Dit kwantitatief onderzoek levert belangrijkste argumenten ter ondersteuning van Heeroma's stelling.”


Lees meer:
'The end rhyme in Middle Dutch epic literature (ca. 1200-1500): development and relationship to authorship and genres'


Wetenschappelijke bevindingen worden binnenkort gepubliceerd in:
Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde


Bron:
Universiteit Antwerpen
Heb je interesse in journalistiek? Wij zoeken versterking! Speurwerk, deel van het team, meer weten: klik.

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.




0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures