Springen naar inhoud

- - - - -

Komt het verstand met de jaren?


  • Dit onderwerp is gesloten Dit onderwerp is gesloten

#1

Wien Ee

    Wien Ee


  • >1k berichten
  • 3133 berichten
  • VIP

Geplaatst op 05 oktober 2014 - 11:07

Het is een troostende gedachte, dat het verstand met de jaren komt. Als het lichaam minder mee wil, compenseert de geest: prettig geregeld. Klopt het ook letterlijk? Neemt onze intelligentie, eenmaal volwassen, nog toe? Worden we slimmer met de jaren? 

 

kul%20verstandkopie%202.jpg  

 

Experimenteel psycholoog Ralf Krampe helpt ons meteen uit dromenland. Hij toont een grafiekje met zes genadeloze curves: allemaal pieken ze ergens tussen de 25 en de 50 jaar, en onvermijdelijk zetten ze daarna een daling in. De curves stellen mentale vaardigheden voor, van perceptuele snelheid (piek: vooraan in de twintig, en vrij steil dalend) tot verbale bekwaamheid (rustig kabbelend naar de monding tot een eind voorbij de zeventig). Ontmoedigend, maar Krampe nuanceert meteen. “Verbaal stijg je lang en daal je traag. Je vindt veel 80-jarigen die verbaal – in fijne humor bijvoorbeeld – nog sterker zijn dan 16-jarigen.”

 

Domme prof?

Alles wijst erop dat we er met ‘slimmer’ of ‘dommer’ niet gaan komen. ‘Slim zijn’, dat is een complex recept met ingrediënten als vloeiende en gekristalliseerde intelligentie. Vloeiend, dat is de eerder brute ‘rekenkracht’ van onze hersenen: werkgeheugen, snelheid … Bij de gekristalliseerde intelligentie zitten vaardigheden gebaseerd op kennis, ervaring, sociale gewoontes ... “Die vloeiende intelligentie piekt onthutsend vroeg”, zegt Ralf Krampe, “Rond 20-25 jaar al, en ze gaat snel achteruit. Als ik vandaag mijn prestatiesnelheid meet, twijfel ik er niet aan dat een groot deel van mijn studenten sneller zijn dan ik.” Maar ‘slimmer’ mogen we de studenten niet noemen? “Nee, want op andere vlakken zal ik beter scoren. Vraag me een paper te schrijven, en ik pak dat vele keren beter aan dan de gemiddelde student – door mijn gekristalliseerde intelligentie.” 

Bovendien – en dat is toch een stevige opsteker na die dalende curves – kan je erg lang winst boeken op specifieke vaardigheden. “Een getalenteerd muzikant kan met zijn specifieke expertise tot voorbij zijn zestigste absolute top blijven, ook al zijn algemene intelligentie en fysieke mogelijkheden dan al lang tanende. En het zijn toch dat soort zaken die je leven écht verrijken, eerder dan die pure intelligentie?”

 

Couch potato

Te wazig voor ons, we willen er een cijfer kunnen opplakken: heeft een 50-jarige alumnus of prof een hoger of net een lager IQ dan toen hij student was? Niet zo’n slimme vraag, countert Krampe. “Want het IQ is geen absoluut cijfer. Het meet juist je plaats in een groep mensen van jouw leeftijd. Heb je een IQ van 100, dan doe je even goed of beter dan 50 procent van je leeftijdsgenoten. Dat zit in de test verrekend: dus al heeft je prestatiesnelheid op je vijftigste een duik genomen tegenover je twintigste, toch blijf je wel ‘gelijk’ intelligent.”

Wat meten we dan eigenlijk nog? “Die relatieve plaats in de groep. En die heeft een enorme invloed op je leven: je succes op school, je inkomen, je gezondheid, en dus ook je levensverwachting: slimmere mensen zullen daar allemaal beter scoren.”

Dan wil je inderdaad je IQ weten, plus: je zou het best wat willen opkrikken – opschuiven in het peloton, zeg maar. “Over het algemeen blijft je IQ vrij stabiel doorheen je leven. Er zit wel een beetje speling op. Je omgeving speelt een rol. Stel dat je van een couch potato evolueert naar een ambitieus persoon in een uitdagende job: dan kan je IQ wat stijgen, van 100 naar 110 ofzo.” Maar dus ook niet meer dan dat? “Nee, intelligentie is nu eenmaal voor een deel genetisch bepaald, en ja, een hoog IQ geeft iemand een head start in het leven, die je niet makkelijk dichtrijdt.”

 

Samenvattend: het gaat dus al vrij vroeg berg-af, al stijgen sommige vaardigheden langer, en nemen ze trager af. “Klopt,” zegt Ralf Krampe. “We moeten snel afhaken in de sprint, maar expertise is een langeafstandsrace, waarin we lang mee kunnen. Tot helemaal in de laatste fase van ons leven. Als de biologische basis van onze intelligentie, ons brein, het begeeft, dan stuikt alles onvermijdelijk in elkaar.”

 

 

Bron: 

Universiteit Leuven

Heb je interesse in journalistiek? Wij zoeken versterking! Speurwerk, deel van het team, meer weten: klik.

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

*_gast_Bartjes_*

  • Gast

Geplaatst op 05 oktober 2014 - 11:31

Jammer genoeg verandert de wereld tegenwoordig zo snel dat meesterschap in een bepaald vak of ambacht weinig meer gewaardeerd wordt. Daarmee is ook het respect voor met de jaren verworven kennis en vaardigheid tanende.


#3

Benm

    Benm


  • >5k berichten
  • 8804 berichten
  • VIP

Geplaatst op 06 oktober 2014 - 01:42

IQ is alleen een vergelijk tegenover leeftijdsgenoten bij kinderen. Bij volwassenen wordt IQ normaliter gemeten als quotient tegenover de gehele volwassen populatie. Iemand van 50 die een iq test doet haalt bij gelijke antwoorden exacte dezelfde score als iemand van 25.

Dat je IQ daalt met de jaren is min of meer gegeven, maar in de pratijk kan ervaring ervoor zorgen dat je uiteindelijk beter presteert op een reeele taak naarmate je ouder wordt.
Victory through technology

#4

ArcherBarry

    ArcherBarry


  • >1k berichten
  • 3332 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 07 oktober 2014 - 20:00

Ik denk dat "verstand" en slim(heid) vaak als synoniemen worden gebruikt, maar waar dat eigenlijk niet klopt.

 

Als ik mijn bescheiden 2 centen mag geven, dan denk ik als het volgd.

 

Slimheid is voor mij meer de snelheid om nieuwe gegevens op te pakken en te verwerken. Verstand is de mogelijkheid om (nieuwe) situaties juist te interperteren en de juiste handelingen op basis van die interpertatie uit te voeren. Het interperteren en handelen vraagt namelijk om zowel reken/redeneer vermogen (slimheid), vergelijken met ervaringen en parate kennis, mogelijkheid tot keuze maken en daarna handelen. 

 

Dat gezecht, met mijn interpertatie kan je studenten als "slimmer" beschouwen maar het verstand van de 50 jarige prof zal door o.a. ervaringen en parate kennis het voordeel hebben en houden.

 

 

Nu is het wel zo, dat een jonge student mogelijk nog al zijn verstand heeft en dat het goed mogelijk is dat die bij de prof allemaal  getrokken is.

Veranderd door ArcherBarry, 07 oktober 2014 - 22:16

Niet geschoten is altijd mis, en te snel schieten vaak ook.

 

Pas op! Chocolade kan je kleding laten krimpen!


#5

Benm

    Benm


  • >5k berichten
  • 8804 berichten
  • VIP

Geplaatst op 08 oktober 2014 - 01:37

Verstand en 'slimheid' zijn tamelijk subjectieve begrippen. IQ is dat niet - dat is per definitie datgene wat je op een iq test scored.

Een belangrijk aspect aan IQ testen is dat ze weinig/geen voorkennis vereisen. Prestaties die afhankelijk zijn van ervaring, vergaarde inzichten op lange termijn en dergelijke zijn niet 100% IQ afhankelijk.
Victory through technology

#6

555

    555


  • 0 - 25 berichten
  • 8 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 20 oktober 2014 - 02:07

Verstand is een relatief begrip. Onlangs las ik dat mensen die vaak kruiswoordpuzzels oplossen een ander soort verstand oefenen dan mensen die gewend zijn geconcentreerd een boek lezen - voornoemde het "foute" soort verstand. Het zogenaamde  multitasking-verstand wordt steevast aangesproken als men online is, maar mensen die beroepsmatig gewoon zijn hun dagelijkse  8 uur achter het beeldscherm vol te maken, hun hersens veranderen drastisch. Je zou eens het boek van Nicholass Carr "Het ondiepe" moeten lezen - "Hoe onze Hersenen omgaan met Internet". Dat kinderen in sommige Europese landen nu verplicht het vak "programmeren" in hun pakket hebben is gezien het ontbottende digitale tijdperk niet vreemd, maar is het gewenst? Mensen worden denk ik niet slimmer als hun attentiespanne erbij in gaat schieten, en dus korter wordt. Multitasken is een eigenschap waar sommige vrouwen zich zo graag op laten voorstaan, en ook vaak erg bekwaam in zijn. Dat is dan wel zo, maar daar tegenover staat die verdienste, of vloek, mannelijk autisme. Ik ben niet helemaal zeker of een vrouw een oorlog zou kunnen volbrengen als generaal met haar multifunctionele kwaliteiten - er is wellicht meer voor nodig, namelijk mededogenloosheid. De gemeenplaats "vrouwen en mannen zijn niet hetzelfde maar wel gelijkwaardig"  geldt zowel voor elke vrouw onderling als jegens hun mannelijke levens-collega's. Je zou kunnen vragen wie er slimmer was: Plato, Euclides, Pythagoras, Newton, Einstein, Edward Witten..etc. etc.   Maar een app ontwerpen met C++ die miljarden oplevert is ook wat waard. Zoals ik het nu zie is de toekomst niet als te rooskleurig voor mensen die op school falen op het vak wiskunde. Dit zal een tweedeling in de maatschappij gaan veroorzaken van digibeten en nerds, daar o.a. "alfa's" hun schrijverskwaliteiten wel kunnen tentoonstellen maar niet langer meer met winst kunnen verkopen. Alles wordt dalijk digitaal, zelfs je pincode in je hoofd. Er zal een compromis moeten komen tussen slimme mensen en domme. Misschien is het wel zo dat bepaalde bevolkingsgroepen, niet perse gezegd genetisch, meer aanleg hebben om uit te blinken in wiskunde en Beta-wetenschappen - ik doel op Japan etc...maar misschien is dit net zo'n fabeltje als de hardloop-negers die een bepaalde maispap eten en derhalve de marathon onder de 2 uur lopen.

 

[mod]Het topic is 'Komt het verstand met de jaren'. Dit bericht waaiert alle kanten uit. Gaarne on-topic blijven.[/mod]


#7

hasse_CF

    hasse_CF


  • 0 - 25 berichten
  • 2 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 22 oktober 2014 - 18:19

Het is een troostende gedachte, dat het verstand met de jaren komt.

Intelligentie kan wel degelijk groter worden. Aan den lijve ondervonden van 128 naar 176. Een ieder kan minstens 35 punten intelligenter worden. Intelligentie is erkennen, stellen en oplossen van een probleem/situatie

Intelligentie is het erkennen, stellen en oplossen van een probleem/situatie. Kan wel fdegelijk groter worden. Aan den lijve ondervonden van 128 naar 176.

Met bepaalde procedures gegarandeerd 30 punten toename.


#8

soerabaja

    soerabaja


  • 0 - 25 berichten
  • 2 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 23 oktober 2014 - 23:57

De tekst/stelling was 'Komt het verstand met de jaren?'

Volgens mij heeft die uitdrukking niets te maken met de strikte betekenis van de begrippen verstand/slimheid/intelligentie/IQ of hoe je dat hersenvermogen ook wil noemen.

Volgens mij is 'verstand' in de uitdrukking 'komt het verstand met de jaren' meer als synoniem bedoeld voor 'wijsheid'. Oude wijze mannen (nooit oude wijze vrouwen) zaten bij allerlei stammen en volkeren vroeger in allerlei raden en rechtscolleges. Oude wijze mannen hebben namelijk een combinatie van verstand, kennis en ervaring die nodig is voor een afgewogen oordeel en worden niet meer gehinderd door impulsiviteit, onberekenbaarheid en opvliegendheid van 20-jarigen. 

Dat laat onverlet dat de ontdekkingen van deze wereld, de technische vernieuwingen en ontwikkelingen niet zijn verricht door 60-jarigen, maar door mannen en vrouwen in de kracht van hun leven.

Het lijkt me dat de wereld beide categorieën nodig heeft.

Als we 20- met 60-jarigen willen vergelijken alleen op basis van rekenkracht en IQ, dan hebben die 60-jarigen kennelijk 40 jaar voor niks geleefd.

Hans van Swoll (77)


#9

Logocom

    Logocom


  • >25 berichten
  • 55 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 24 oktober 2014 - 08:29

Juist Soerabaja, maar ook vrouwen worden wijs 'op hun manier'. Neem mijn moeder, die 11 kinderen had uit Cornelis Everaartstraat 78, te Sint-Jozef te Brugge.  Er zijn jonge moeders die bij haar advies komen vragen en de rust die zij uitstraalt versus de paniek die jonge moeders zeker met hun eerste kind hebben omdat de maatschappij verwacht dat zij 'meteen perfecte moeders moeten zijn', helpt jonge vrouwen wel degelijk.

 

Ook de orakelpriesteressen in Griekenland en hoge priesteressen in Egypte (ik noem mijn boezemvriendin overigens ook zo), en bij indianen waren er ook wijze vrouwen, werden in de middeleeuwen verbrand omdat ze een gevaar vormden in de patriarchale pseudo-wijsheid (want waar wijsheid of verstand ontstaat, ontstaat ook haar pseudo-versie) tonen dit aan.

 

Het woordje 'rekenkracht' is hierbij heel mooi in je repliek: De kracht is minder bij mij dan toen ik 10 jaar was, maar het aantal methodes en vooral de controletechnieken om elke fase te verifiëren is een zeer breed gamma op onze leeftijd. Ook onze resultaatgerichtheid en de mate van afwerking is meestal een stuk beter. In zekere zin ben ik 'vrouwelijker' ook geworden, ondanks mijn macho natuur: Als ik nu salto's doe of handenstand vanuti zitpositie op een duikplank, zijn mijn tenen gestrekt. Vroeger was dat bruut geweld, maar deed ik wel een salto meer (dubbel en halve salto, nu val ik soms op mijn rug bij een dubbele salto).  Hetzelfde geldt voor mijn uitspraken, al probeer ik opzettelijk dat jong geweld er in te houden en ben ik wellicht nu toch in mijn puberteit (meisjes zijn vroeger rijp dan jongens, bedoel ik, vandaar dat ik altijd vriendinnen had en zo al van meetafaan een voorsprong kreeg).

 

Intelligentie zou trouwens qua natuur intiieel een puur vrouwelijke eigenschap zijn. Maar ADHD bijv. is een bijzondere vorm van intelligentie, waarmee bedoeld wordt dat we aan 'tunnelvisie' lijden waardoor we een stuk uitermate snel ontwikkelen net zoals je gezichtsveld heel nauw wordt bij het aan hoge snelheid rijden met een moto/auto, maar je razendsnel op je bestemming komt. Vrouwen houden hun breder gezichtsveld maar verzorgen ook alles opzij en langs de weg, waardoor ze sneller gaan en meer simultaan gelijktijdig dingen lijken te doen. Daardoor komen ze minder ver, maar qua afgelegde oppervlakte (integraalfunctie, lengte X breedte) denk ik niet dat er veel verschil is, of enkel het verschil in kracht dat mannen meer hebben, en daardoor dan ook minder lang leven (tijd is dan vierde dimensie in dit geval) zodat de absolute som volgens de algemene relativiteitstheorie van wijze autistiforme ADHD'er Einstein van totale wijsheid bij sterven wellicht wel.. gelijkaardig is (maar niet gelijk werd aangewend).

 

Meer nog: ik volg Desmond Morris dat alle uitvindingen door MANiakale mannen (een genie is mijns inziens dan wel een pure mannelijke afwijking in bij initium vrouwelijke intelligentie), nooit bedoeld zijn om iets uit te vinden maar vanuit hun jachttrainingsgevoede nieuwsgierigheid. Als iets toevallig bruikbaar is (als atoombom en later als krachtcentrale), dan is dat eerder 'een toevallige bijkomstigheid'.  Om maar te zeggen dat die eigenschap bovendien... puur dierlijk is en niets te zien heeft met de superioriteit van de mens (waar ik niet echt in geloof).

 

Maar we wijken af en ik keer als volgt terug: Hebben oudere dieren meer verstand dan jongere. Ik denk zoals Soerabaja zegt, "neen". Ze gebruiken het veel beter en op een veel breder domein.  En bovendien: luiheid is het oorkussen des duivels. Dus wie lui is, wordt meteen dommer. Nog meer op jonge leeftijd dan op oude leeftijd. En te veel achterstand haalt zelfs de haas versus de schildpad nooit meer in.

Als ik achteruit ga, is het om een aanloop te nemen.
Ik ben op mijn best als ik zwijg. Nooit dus.

#10

Michel Uphoff

    Michel Uphoff


  • >5k berichten
  • 5385 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 24 oktober 2014 - 14:47

Opmerking moderator :

Eerder is er al verzocht on topic te blijven omdat de reacties alle kanten op waaierden. Vanaf nu graag alleen reacties plaatsen die zich beperken tot het onderwerp, anders wordt dit topic gesloten.

Motus inter corpora relativus tantum est.

#11

xansid

    xansid


  • >100 berichten
  • 175 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 27 oktober 2014 - 11:40

Is er dan ook uitgezocht hoe dit komt? Waarom gaan sommige vaardigheden achteruit terwijl je toch meer geoefend bent?
Is dat omdat je gewend raakt om op ervaring te vertrouwen als je ouder wordt, of veranderen er dingen in je hersenen zelf?


#12

Logocom

    Logocom


  • >25 berichten
  • 55 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 27 oktober 2014 - 12:00

Xansid,

 

"Het verstand komt met de jaren" maar minstens even waar is:

"Het verstand gaat met de jaren".

 

Je hebt het over vaardigheden echter. Ik poog het eens wiskundig uit te drukken want vaardigheden kennen een groeifase:

1. Groeifase 1: Eerst moet je de motoriek leren (zoals autorijden, ontkoppelingspedaal gebruiken in combinatie met versnellingspook; zoals turnlessen die ik sinds verleden week volg: stretching, op mat rollen, aan balk leren hangen met polsen juist en leren zwengelen, veel moeilijker en uitputtender dan ik dacht).  Aan jonge leeftijd leer je snel fietsen en een kind moet ook leren vallen om meer te kunnen.

2. Groeifase 2: een keer je de basistechniek kent, leer je die toepassen in complexere situaties.  Je let op het verkeer. Die fase verloopt moeilijk met een dochter van mijn vriendin, omdat ze te veel aan zichzelf denkt en naastenliefde ontbreekt om zich te verplaatsen dat je bijv. je richtingaanwijzers gebruikt vanuit de visie van een achterligger ("die verschrikkelijke ikke" leren uitschakelen).  Nu kun je je concentreren op een mooie molenrad of je voeten gestrekt houden bij een handenstand op de duikplank. Hier scoren volwassenen soms beter in, en ook meisjes op jongere leeftijd zijn eleganter, mannen hebben reserve in kracht.  En de wedstrijd ontstaat: ervaring versus jonge kracht!  Ouderen winnen uit ervaring en doseren, jongeren halen het in explosieve krachten.  Hier heb je 1 + 1 = 3 of meer.

 

3. Er ontstaat zoals je zegt, ook een tegenkracht bij groei: nonchalence, arrogantie. En de haas laat zich zelfs zo inhalen door de schildpad op lange termijn. Uithouding is immers ook belangrijk.  Groei kan enkel als je de lat hoger blijft leggen.  Sommigen worden dus ook nooit oud, doordat ze blijven de lat hoger leggen.  Hier heb je 1 + 1 = 1,8

 

4. Afgang: Maar een andere tegenkracht is slijtage: door te doen waar je goed in bent, vorm je je spieren op een bepaalde manier, ook je hersenen. Maar die slijten langzaam door gebruik. Bij langdurige hersendood worden de hersenen na die lange tijd in coma zelfs vloeibaar om aan te duiden waar de echte dreiging zit.  Mijn rug begint te knellen, de lenigheidsoefeningen worden pijnlijk. Nog ouder worden en je zenuwen registreren zelfs minder pijn omdat ze ermee leren leven.  In de hersenen wordt de doorstroming 'trager', de synapsspleetjes krijgen soms minder druk en dus minder signaaloverdracht. Ons concentratievermogen kan niet eeuwig stijgen. Na zoveel celdelingen slaan cellen 'tilt' en ontwikkelen ze gezwellen die we soms kanker moeten noemen. Hier heb je 1 + 0,6 = 2,5

 

5. Ik ben ervaren en kan in Duitsland aan hoge snelheid met de moto rijden. Ik kan vrij goed autorijden na zo'n 1.500.000 km al afgelegd te hebben omdat ik uit ervaring vooral de blunders van anderen 'voorkom' of 'ontwijk'. Maar visueel lees ik zo scherp niet meer. Ik kan de kleine lettertjes niet meer scherper lezen dan mijn kinderen sinds een drietal jaren (aan alles komt een einde) omdat mijn oogspieren niet zo rekbaar meer zijn, of omgekeerd net te veel uitgerokken zijn en als een slappe rekker niet meer zo kort kunnen worden.  0,6 + 0,6 = 1,2

 

6. Onderhoudsfase: Net zoals je kalk opbouwt in je botten tot 20 à 30 jaren, kan ik ze nu enkel onderhouden door veel volle melk te blijven drinken. Meer sporten heeft zelfs geleid bij mij tot het 'terug' drinken van kinderdranken (Fristi, Cecemel, suikerrijk vocht), maar de energiedoorvoer is niet meer hetzelfde. Mijn hartslag gaat niet vlot meer naar 220, want mijn aders zouden ergens wel op een zwakke plek kunnen 'springen' (hartstilstand, embolie, trombose...).  Maar 180 haal ik wel nog en een maximale snelheid van 25 km/h ligt terug in het bereik waar ik vroeger een topsnelheid haalde boven de 30 km/h (frustrerend: nieuw Marathon record in Berlijn door Ethiopiër ligt onder 2 uur 2 minuten voor 42 km, dus meer dan 20 km/h twee uur lang, wééé, mama, ik ben jaloers).  Nu kan ik niet echt meer groeien maar meer doen met dezelfde of zelfs licht dalende mogelijkheden: meer vaardigheden met minder vaardigheden, hoe absurd dit ook klinkt.

 

Het verstand verdwijnt met de jaren. 1 + 1 + 1 + 0,8 + 0,5 + 0,3 - 0,2 - 0,5 - 0,5... =  ???

 

Gelukkig maar, want over stilstand kunnen we hier niet reden. Over meer en minder wel, want daar hebben we zogezegde problemen mee (die geen problemen zijn).

Veranderd door Logocom, 27 oktober 2014 - 12:01

Als ik achteruit ga, is het om een aanloop te nemen.
Ik ben op mijn best als ik zwijg. Nooit dus.

#13

Michel Uphoff

    Michel Uphoff


  • >5k berichten
  • 5385 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 27 oktober 2014 - 22:06

Opmerking moderator :

Ondanks herhaalde verzoeken on topic te blijven, blijft de discussie zich alle kanten op bewegen. Kennelijk leent het onderwerp zich onvoldoende voor een enigszins gestructureerde wetenschappelijke benadering. Daarom is het bij deze gesloten.

Veranderd door Michel Uphoff, 27 oktober 2014 - 22:09






0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures