Springen naar inhoud

Wat is filosofie (als wetenschap) eigenlijk?


  • Log in om te kunnen reageren

#1

Veertje

    Veertje


  • >5k berichten
  • 6713 berichten
  • VIP

Geplaatst op 12 juni 2006 - 21:41

Karamelk schreef hier:

Ondertussen zal het jou misschien verbazen dat ook de filosofie een wetenschap is, en wel een andere dan de natuurkunde, de neurologie, de psychologie, de economie etc. Ik stel dus voor dat je op het psychologie subforum met psychologische argumenten komt, op het natuurkunde subforum met natuurkundige argumenten, op het scheikundige subforum met scheikundige argumenten, en op het filosofie subforum met filosofische argumenten. Wel zo wetenschappelijk.


Omdat ik me geen voorstelling kon maken wat "filosofische argumenten" dan wel niet zouden moeten zijn en het bovendien op een geheel ander niveau gevoelsmatig niet met zijn bovenstaande harde scheiding van filosofie en andere wetenschappen eens ben, wilde ik maar eens de vraag stellen:

Wat is filosofie eigenlijk? (in de academische, wetenschappelijke context).

Aanzet: Op http://nl.wikipedia.org/wiki/Filosofie staat het volgende:

Voor sommigen is de definitie van filosofie eenduidig, terwijl de definitie voor anderen zelf een filosofisch probleem vormt. Om het begrip toch te introduceren kunnen we zeggen dat het de studie is van de betekenis en geldigheid van ons denken en ons geloof over de meest algemene en universele aspecten van dingen. Deze studie wordt niet uitgevoerd met behulp van experimenten of zorgvuldige waarneming. Dit is de reden waarom filosofie geen empirische wetenschap is, maar een normatieve wetenschap. In plaats van empirische experimenten baseert men zich op redeneringen en gedachte-experimenten, door zorgvuldig de filosofische problemen te formuleren en door te zoeken naar oplossingen en argumenten die deze oplossingen ondersteunen. Er kan dus nooit sprake zijn van een empirisch bewijs voor een bepaalde filosofische visie of theorie. Het is zelfs zinloos te vragen naar dergelijke bewijzen van bijvoorbeeld Plato's ideeënleer. Dit maakt dat sommige empirische wetenschappers filosofie helemaal niet als een wetenschap beschouwen.
Filosofie is ook de studie van de opvattingen, visies en theorieën van andere filosofen. Een filosoof zal de dingen van andere filosofische tradities bekritiseren, sommige dingen zal hij overnemen en andere afwijzen. Het aangaan van de discussie met andere filosofen wordt ook wel dialectiek genoemd. Er zijn binnen de filosofie geen onderwerpen of aspecten te bedenken waarover algehele consensus bestaat. Men zou deze kritische houding zelfs als een wezenlijk kenmerk van de filosofie kunnen beschouwen: een niet principieel betwistbaar standpunt kan in feite niet als filosofisch worden opgevat, maar enkel als dogmatisch.

Echter, aan het begin van dezelfde pagina wordt gezegd:

De filosofie of wijsbegeerte is het verlangen en streven naar kennis en wijsheid. In het Grieks is het woord filosofia (Grieks: φιλοσοφία) een samenstelling van de woorden voor liefde (φιλειν = houden van, φιλος = vriend, φιλια = vriendschap) en voor wijsheid (σοφία = wijsheid). Een beoefenaar van filosofie wordt een filosoof of wijsgeer genoemd.

Dit is een stuk ruimer dan "de studie van de betekenis en geldigheid van ons denken en ons geloof over de meest algemene en universele aspecten van dingen" waar filosofie zich dus met het denken en geloven, d.w.z. de methodiek, betekenis, geldigheid (logica) daarvan, bezighoudt en niet met de dingen zelf.

Nu is Wiki wellicht niet het ideale uitgangspunt, mijn vraag aan jullie blijft: hoe zit het, wat is filosofie als wetenschap?
I am not young enough to know everything - Oscar Wilde

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

p__

    p__


  • >1k berichten
  • 2972 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 12 juni 2006 - 23:06

Ik dacht altijd dat de wetenschap filosofie was. Op wikipedia zie ik:

Centuries ago there was a distinction between "natural philosophy" (a term originally coined by Aristotle and put into use during the period from about 1600-1800 CE), and "moral philosophy" (at that time referring to the studies of human behavior and interaction). In the 1800's "natural philosophy" gradually gave way to the term "natural science." "Natural science" was gradually narrowed down to its current use, which typically includes physical sciences and biological sciences. The social sciences, originally "moral philosophy," are today typically included in under the auspices of science as well, to the extent that these disciplines also use empirical methods. "Moral philosophy" today refers specifically to the branch of philosophy called "ethics."http://en.wikipedia....ience#Etymology


#3

Karamelk

    Karamelk


  • >250 berichten
  • 252 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 13 juni 2006 - 00:42

Interessant onderwerp! Ik vond dit wel een goed stukje:

Om het begrip toch te introduceren kunnen we zeggen dat het de studie is van de betekenis en geldigheid van ons denken en ons geloof over de meest algemene en universele aspecten van dingen. Deze studie wordt niet uitgevoerd met behulp van experimenten of zorgvuldige waarneming. Dit is de reden waarom filosofie geen empirische wetenschap is, maar een normatieve wetenschap. In plaats van empirische experimenten baseert men zich op redeneringen en gedachte-experimenten, door zorgvuldig de filosofische problemen te formuleren en door te zoeken naar oplossingen en argumenten die deze oplossingen ondersteunen. Er kan dus nooit sprake zijn van een empirisch bewijs voor een bepaalde filosofische visie of theorie. Het is zelfs zinloos te vragen naar dergelijke bewijzen van bijvoorbeeld Plato's ideeënleer. Dit maakt dat sommige empirische wetenschappers filosofie helemaal niet als een wetenschap beschouwen.


Het lijkt me dan wel dat genoemde empirische wetenschappers "die filosofie helemaal niet als een wetenschap beschouwen" weinig te zoeken hebben op het filosofie subforum van het wetenschapsforum! Of is dat een boude uitspraak?

Maar even terughakend op wat Veertje zegt:

Dit is een stuk ruimer dan "de studie van de betekenis en geldigheid van ons denken en ons geloof over de meest algemene en universele aspecten van dingen" waar filosofie zich dus met het denken en geloven, d.w.z. de methodiek, betekenis, geldigheid (logica) daarvan, bezighoudt en niet met de dingen zelf.


Ik denk dat er een fout is geslopen in de eerstgenoemde definitie van wikipedia, het is dubbelop en daardoor lijkt er meteen al van een soort meta-filosofie sprake. Ze bedoelen denk ik te zeggen: Filosoferen is nadenken over de dingen in hun meest algemene en universele aspecten. Vervolgens reflecteren over de betekenis en geldigheid van ons denken daarover en ons geloof daarover, leidt in het eerste geval tot een filosofie van de filosofie, in het tweede geval tot theologie. Ik ben op zich best een fan van wikipedia, maar het blijft toch communistenwerk. :roll:

#4

Windsurfer

    Windsurfer


  • >1k berichten
  • 1293 berichten
  • VIP

Geplaatst op 13 juni 2006 - 09:40

gelezen op www.skepp.be waar een dergelijke discussie al zo'n twee jaar duurt. aangezien ik zelf nogal graag Bertrand Russell lees, vanwege zijn heldere stijl, even dit citaat van hem opgezocht:

Bertrand Russell:
Tussen theologie en exacte wetenschap is een soort niemandsland gelegen, dat open ligt voor aanvallen van beide kanten; en in dit niemandsland is het terrein der filosofie. Bijna alle vragen, die de speculatieve geesten het meest interesseren, zijn van die aard, dat de exacte wetenschap er geen antwoord op kan geven, en de verzekerde antwoorden van de theologen schijnen niet langer zo overtuigend, als zij het in vroeger eeuwen leken. Valt de wereld uiteen in geest en stof? En ‘wat’ is dan geest, en ‘wat’ is stof? Is de geest afhankelijk van de stof, of beschikt zij over zelfstandige krachten? Is er sprake van eenheid en zin in het heelal? Ontwikkelt het zich naar een bepaald doel? Bestaan er werkelijk natuurwetten, of geloven wij er slechts in op grond van onze ingeboren behoefte aan orde? Is de mens, wat hij in de ogen van de sterrekundige is: een onooglijk klein brokje onzuivere water-en-koolstof op een kleine en onbelangrijke planeet? Of is hij, zoals Hamlet hem zag? Of misschien beide tegelijk? Bestaat er een nobele levenswijze naast een gemene, of zijn alle wijzen van leven zonder zin en betekenis? Wanneer er zulk een nobele levenswijze bestaat, waarin bestaat deze dan, en hoe zullen wij haar ons eigen kunnen maken? Moet het goede eeuwig zijn om de moeite waard te zijn, of is het ’t nastreven waard, ook al beweegt het heelal zich onafwendbaar in de richting van zijn ondergang? Bestaat er zoiets als wijsheid, of is wat zich daarvoor uitgeeft niet anders dan het toppunt van geraffineerde dwaasheid?

Voor dergelijke vragen vindt men geen antwoord in het laboratorium. De theologie heeft telkens weer verklaard een antwoord te kunnen even, dat maar al te apodictisch was; maar juist die beslistheid bracht de moderne mens ertoe haar uitspraken met ‘wantrouwen’ tegemoet te gaan treden.
De bestudering van deze vragen, en het trachten ‘daarop’ een antwoord te vinden, is de taak van de filosofie. Misschien stel je nu de vraag, of het nut heeft om tijd te verspillen aan dergelijke onoplosbare problemen. Welnu, men kan deze vraag vanuit ‘historisch’standpunt beantwoorden, of als een individue, dat terugdeinst voor de ontzetting van de ‘cosmische eenzaamheid’.

Het antwoord van de historicus zal zijn dat, sinds mensen in staat waren tot ‘speculatief’denken, werden hun handelingen op tal van beslissende punten bepaald door de opvatting, die zij huldigen inzake de wereld en het menselijke leven, inzake goed en kwaad. Dit geld(t?) evenzo voor deze moderne tijd als de vroegere periode. Kortom, om een volk of tijdperk te kunnen begrijpen, moet je hun filosofie kennen. Er is hier sprake van een wederkerige causatie: de omstandigheden van ’s mensen leven bepalen in menig opzicht zijn filosofie, en hun filosofie bepaalt op haar beurt weer in belangrijke mate hun omstandigheden. Deze wisselwerking vind al plaats door de loop der eeuwen heen.

Er bestaat ook nog een persoonlijk antwoord. De exacte wetenschap leert ons, hoever onze kennis reikt, maar ‘wat’ wij kunnen weten, is slechts zeer weinig, en wanneer wij het besef verliezen, hoeveel we ‘niet’ weten, verliezen we het aanvoelingsvermogen voor tal van dingen, die zeer belangrijk zijn.

De theologie daarentegen gaat uit van een dogmatisch ‘geloof’, dat wij ‘weten’, waar we in feite ‘onwetend’ zijn, en zodoende kweekt zij een soort impertinente, zeg gerust… onbeschaamdheid aan ten opzichte van het heelal.
Onzekerheid is pijnlijk, zeker wanneer wij intens hopen en vrezen, doch wij ‘moeten’ deze aanvaarden, wanneer wij wensen te leven zonder de steun van troostbrengende sprookjes die menig ‘geloof’ brengt. Echter is het even verkeerd om de vragen te vergeten, die de filosofie stelt, als onszelf wijs te maken, dat wij daar definitieve antwoorden op hebben gevonden. De mensen te leren, hoe zij kunnen leven ‘zonder’ zekerheid, en toch zonder door ‘onzekerheid’ te worden verlamd, is misschien wel de belangrijkste taak van de filosofie als het ‘grijze’ terrein tussen theologie en wetenschap.


#5

ArjenvS

    ArjenvS


  • >250 berichten
  • 341 berichten
  • Verbannen

Geplaatst op 13 juni 2006 - 14:08

Ik vind die Bertrand een beetje een raar mens. Filosofie is het stellen van vragen in de zoektocht naar antwoorden en de waarheid. Hieruit zijn allerlei dingen voortgevloeid, zoals:
-Godsdiensten om de vragen over ziel en goedheid te defeniëren
-Wetenschappen om antwoorden te vinden op bijvoorbeeld cijfermatige waarheden of observaties te noteren enzo.

Vandaar dat men filosofie ook wel de moeder van alle wetenschappen noemt. Uiteraard blijft er ruimte voor de filosoof in de wereld omdat men ziet dat de mensen die op zoek gaan naar feiten de feiten niet meer kunnen overzien en hun fantasie met hun op hol slaat. Vaak zijn dit wetenschappers die te zeer in hun werk opgaan om nog andere wetenschappen hierin te betrekken.
It is a miracle that curiosity survives formal education.
~Albert Einstein

#6

DePurpereWolf

    DePurpereWolf


  • >5k berichten
  • 9240 berichten
  • VIP

Geplaatst op 13 juni 2006 - 15:09

Zoals je ook goede gelovige en slecht gelovige hebt, heb je ook goede filosofen en slechte filosofen.
Als filosofie een zoektocht naar waarheid is door het stellen van vragen, is goede filosofie het stellen van goede vragen, goede antwoorden vinden, en daar een goede verklaring uit krijgen.

Filosofie (meta,of wetenschappelijk) is gebaseert op logica, dat wordt nog wel eens vergeten.

#7

Sjorssnors

    Sjorssnors


  • >250 berichten
  • 768 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 13 juni 2006 - 15:22

Als 'empirisch geval' zie ik wel de verschillen onder mensen, wat ik uiteraard baseer op de tweespalt in perceptie. Wat filosofie betreft zie ik het daar ook doordringen. Filosofie is eigenlijk 'onbeperkt beredeneren', wat niet mijn ding is, en overigens nog velen, maar ongetwijfeld voor de meeste mensen wél als een wetenschap aanschouwt. Begrijpelijk. Zoals bekend zijn met name beelddenkers gericht op de ervaringen, wat meer conclusiegericht en absoluut is.

#8

ArjenvS

    ArjenvS


  • >250 berichten
  • 341 berichten
  • Verbannen

Geplaatst op 13 juni 2006 - 23:04

Zoals je ook goede gelovige en slecht gelovige hebt, heb je ook goede filosofen en slechte filosofen.
Als filosofie een zoektocht naar waarheid is door het stellen van vragen, is goede filosofie het stellen van goede vragen, goede antwoorden vinden, en daar een goede verklaring uit krijgen.

Filosofie (meta,of wetenschappelijk) is gebaseert op logica, dat wordt nog wel eens vergeten.

I second this motion and thereby veto sjors snors!

Sjors; het is helemaal niet onbeperkt redeneren. De grenzen bestaan namelijk daar waar de werkelijkheid ze legt. Dit is dus het verschil tussen filosofen en wetenschappers; dit gezien wetenschappers keiharde scheit hebben aan de werkelijkheid en hun specifieke vak los gaan zien van die werkelijkheid waardoor er werkelijk rare dingen kunnen onstaan.

Alhoewel je deze mensen vaak wel een bepaalde visie toe kunt schrijven waarin ze wel degelijk de werkelijkheid beïnvloeden. Het gaat ze hierin helaas nooit om de "waarheid" of om het "goede".
It is a miracle that curiosity survives formal education.
~Albert Einstein

#9

Karamelk

    Karamelk


  • >250 berichten
  • 252 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 14 juni 2006 - 01:09

Sjors; het is helemaal niet onbeperkt redeneren. De grenzen bestaan namelijk daar waar de werkelijkheid ze legt. Dit is dus het verschil tussen filosofen en wetenschappers; dit gezien wetenschappers keiharde scheit hebben aan de werkelijkheid en hun specifieke vak los gaan zien van die werkelijkheid waardoor er werkelijk rare dingen kunnen onstaan.


Is filosofie niet eerder het logisch nadenken over waar de werkelijkheid zijn grenzen legt aan wat men kan zeggen (en dus denken) en hoeveel zin dat heeft? ik denk dat het goed is (ik bedoel denk ik: het kan niet anders) dat (ik neem aan dat je bedoelt:) natuurwetenschappers, als natuurwetenschappers, schijt hebben aan "de werkelijkheid", want de vraag dringt zich dan op "welke werkelijkheid?". Filosofie begint m.i. dus pas daar waar jij hem laat eindigen.

#10

CloudedHeaven

    CloudedHeaven


  • >100 berichten
  • 249 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 14 juni 2006 - 05:06

Uit de post van veertje:
een niet principieel betwistbaar standpunt kan in feite niet als filosofisch worden opgevat, maar enkel als dogmatisch.

Mij lijkt dan dus dat er sprake moet kunnen zijn voor onbeperkt redeneren anders is het niet filosofisch te noemen maar dogmatisch :roll:

#11

ArjenvS

    ArjenvS


  • >250 berichten
  • 341 berichten
  • Verbannen

Geplaatst op 14 juni 2006 - 09:55

Sjors; het is helemaal niet onbeperkt redeneren. De grenzen bestaan namelijk daar waar de werkelijkheid ze legt. Dit is dus het verschil tussen filosofen en wetenschappers; dit gezien wetenschappers keiharde scheit hebben aan de werkelijkheid en hun specifieke vak los gaan zien van die werkelijkheid waardoor er werkelijk rare dingen kunnen onstaan.


Is filosofie niet eerder het logisch nadenken over waar de werkelijkheid zijn grenzen legt aan wat men kan zeggen (en dus denken) en hoeveel zin dat heeft? ik denk dat het goed is (ik bedoel denk ik: het kan niet anders) dat (ik neem aan dat je bedoelt:) natuurwetenschappers, als natuurwetenschappers, schijt hebben aan "de werkelijkheid", want de vraag dringt zich dan op "welke werkelijkheid?". Filosofie begint m.i. dus pas daar waar jij hem laat eindigen.


Zit wat in; maar je mist een nuance:

Als filosoof ben je bezig met hoe of wat iets is. Er zijn misschien ontzettend veel speculaties; maar het doel is toch echt uitvogelen wat de werkelijkheid is of hoe ie werkt. Dit met doel om zo "goed" mogelijk met alles om te gaan. Wetenschappers gaan veel verder en hebben in principe scheit aan een de rest van de wereld en zien aleen hun eigen wereldje. Daarin gaan die mensen dus heel erg ver. Een filosoff is vaak een persoon die veel wetenschappen overziet en daardoor een completer beeld heeft en dus zichzelf veel meer met de werkelijkheid bezighoudt. Aan de andere kant is er ook de situatie dat filosofen soms die werkelijkheid "ontstijgen" en al naar gelang ze zelf willen "kiezen" welke feiten die wetenschappers hebben uitgezocht ze gebruiken in theorieën (dan wel geloven). Dit geeft natuurlijk een heel erg vertekend beeld.

Uiteindelijk komt het erop neer wat de desbetreffende filosoof weet. En sowieso zeggen filosofen vaak dingen die nog lang niet door de wetenschap aangetoond kunnen worden beide hebben filosofen een heel raar image opgeleverd.
It is a miracle that curiosity survives formal education.
~Albert Einstein

#12

Windsurfer

    Windsurfer


  • >1k berichten
  • 1293 berichten
  • VIP

Geplaatst op 14 juni 2006 - 15:08

dit gezien wetenschappers keiharde scheit hebben aan de werkelijkheid en hun specifieke vak los gaan zien van die werkelijkheid waardoor er werkelijk rare dingen kunnen onstaan.


wat is dit voor rare opmerking? (of ik begrijp hem totaal verkeerd...) :roll:

want wetenschappers proberen de werkelijkheid juist te achterhalen/ toetsen/ beschrijven of wat dan ook. het zijn juist de pseudowetenschappers die de werkelijkheid links laten liggen of er een niet toetsbare theorie over ontwikkelen!! [Edit Veertje: de hierover ontstane discussie gaat hier verder.]

#13

*_gast_daddycool_*

  • Gast

Geplaatst op 14 juni 2006 - 19:18

Uit de post van veertje:
een niet principieel betwistbaar standpunt kan in feite niet als filosofisch worden opgevat, maar enkel als dogmatisch.

Mij lijkt dan dus dat er sprake moet kunnen zijn voor onbeperkt redeneren anders is het niet filosofisch te noemen maar dogmatisch :roll:


Maar filosofie moet zich wel aan de wetten van de logica houden. Het onderscheid ligt volgens mij in het feit dat de wetenschaps zich bezighoudt met alles wat we al weten, en uit die kennis meer kennis probeert af te leiden. Hierbij kan je betwisten of de allereerste basis van die kennis dogmatisch is of niet. De filosofie probeert kennis te vergaren door logisch redeneren.

#14

Veertje

    Veertje


  • >5k berichten
  • 6713 berichten
  • VIP

Geplaatst op 14 juni 2006 - 22:57

Ik wil het hier toch liever hebben over filosofie. [sloeg op een post die inmiddels is verplaatst - zie hieronder ]

Ik kwam trouwens deze erg grappige topic tegen: (pseudo)wetenschap . Mja.

Deze is wat serieuzer:
wat te doen aan valse informatie, pseudowetenschap, etc.

[Edit Veertje: De hint werd duidelijk niet begrepen. De discussie over pseudowetenschap staat nu in de topic waarnaar ik hierboven als tweede had gelinkt maar waarvan ik de titel nu heb gewijzigd in : wetenschap versus pseudowetenschap ]
I am not young enough to know everything - Oscar Wilde





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures