Springen naar inhoud

Filosoferen helpt bij moeilijke kinderen


  • Log in om te kunnen reageren

#1

Kromme Geit

    Kromme Geit


  • >100 berichten
  • 141 berichten
  • Verbannen

Geplaatst op 05 januari 2007 - 10:21

Filosoferen helpt bij moeilijke kinderen

Een zorginstelling in Hoorn ontwikkelt een nieuwe therapie voor kinderen: filosoferen. Wijsgerige vragen stellen helpt tegen gedrags- en opvoedingsproblemen.

’Klei, God en apen’. Geen enkele gedachte is fout in de kinderfilosofie.

Kinderen met problemen zijn gebaat bij een filosofisch gesprek. „Dat maakt ze sterker en zelfbewust”, vindt Marijke van Geen, groepswerker van jeugdzorginstelling Boddaert Hoorn. Daar startte onlangs een filosofieproject bedoeld voor jongens van elf en twaalf jaar met gedrags- en opvoedingsproblemen.

Over filosoferen als behandelmethode is niet veel bekend. Van Geen deed voor haar afstudeerscriptie voor de studie pedagogiek aan de Educatieve Faculteit Amsterdam onderzoek naar het onderwerp. Ze begeleidde filosofische gesprekken en werd enthousiast door de resultaten ervan.

Samen met collega Lex van der Post ontwikkelt ze de methode nu tot een zelfstandige therapie. Dat gebeurt tijdens de filosofische gesprekken en samen met de kinderen. Van Geen: „Op deze manier sluit de behandeling aan bij de behoefte. Door te luisteren en te observeren krijgen we al de nodige informatie. De kinderen vertellen zelf waar ze over willen spreken.”

De vier jongens in de bovenzaal van het Boddaertcentrum in Hoorn zitten lawaaiig om een grote tafel. Bij de opdracht ’verzin een filosofische vraag’ wordt het stil. „Dat is een vraag waar je geen antwoord op weet”, zegt Van Geen. „Bijvoorbeeld, is er meer dan het heelal?”

De jongens reageren meteen. „Waar kan het heelal ophouden?”, vraagt iemand. Nergens, zegt een ander. Ze roepen: „Je kunt ook met een raket naar de maan.” „Ben jij wel eens in het heelal geweest?”

Al snel wordt de eigen belangstelling duidelijk. „Kan je huidskleur veranderen? Als ik in Afrika ga wonen, word ik dan een neger? Krijg ik dan bruin haar en bruine ogen?”

„Waar komen de dieren vandaan?”

„Wanneer ben je verliefd?”

„Sommigen moeten nog leren dat wat zij zeggen niet raar is of vreemd”, zegt Van der Post over het groepje. De jongens zijn vrijwel allemaal onrustig en kampen met onzekerheid. Soms ook gevoed door adhd of een autistische stoornis. Van der Post: „Het vrije denken en contact maken met hun eigen interesses is van groot belang voor hun ontwikkeling. Ze leren wie ze zelf zijn en waar ze voor staan.”

De filosofiemethode past binnen het concept van Boddaert. De jeugdzorginstelling betrekt de kinderen altijd bij de eigen behandeling. Van Geen: „Bij aanvang van de behandeling is duidelijk wat de kinderen willen veranderen. Veel kinderen hebben last van het eigen gedrag. Ze willen aanvoelen wanneer ze te druk zijn en grip krijgen op hun onrust.”

Naast het filosoferen is er wekelijks een fysiek onderdeel. Daarin worden de kinderen zich bewust van hun lichaam en groeit hun zelfbeheersing. Juist bij een groep met alleen jongens is deze aanvulling nodig. Van der Post: „Jongens zijn niet zoals meisjes alleen maar praters. Ze hebben ook lichamelijke prikkels nodig en uitdaging. Ze willen competitie.”

De filosofische gesprekken eisen een open houding van de hulpverleners. Van Geen: „We kijken echt naar de kinderen en niet alleen naar hun gedrag. Ze mogen elke vraag stellen en komen zelf met oplossingen.”

Van der Post: „We denken meer dan vroeger: waarom doet het kind zo? Waar staat zijn onmacht voor? Waarom trekt hij de gordijnen van de muren?”

De jongens in het Boddaertcentrum kiezen uit de verschillende voorstellen uiteindelijk de vraag: ’Waar komen de dieren vandaan?’. Van Geen en Van der Post helpen de groep door steeds opnieuw op de antwoorden in te gaan.

De kinderen zijn enthousiast over het uiteindelijke resultaat. „De Bijbel en God hebben het allemaal gemaakt uit klei”, roept een blonde jongen. „Als het klei is dan zijn sommige mensen te lang gebakken”, zegt een ander en begint een verhaal over evolutietheorie, de oerknal en apen. Een jongen zegt dat we allemaal uit ’celletjes’ komen en vraagt of we ’misvormde apen’ zijn.

Een ander oppert dat er ’ergens onder water een stad was waar alles begon’. „En vroeger waren er alleen maar vissen.”

„Ik reageer geregeld met ’wat een goede vraag, je bent een echte filosoof”, zegt Van Geen over het filosofische gesprek. Van der Post: „Geen enkel antwoord is fout. De filosofie is een middel om naar elkaar te luisteren. Het stimuleert de eigen ontwikkeling en roept vragen op als ’wie ben ik en wat kan ik?’”

Hoe werkt filosofie door in de werkwijze van de hulpverleners? Van der Post: „Juist door niet meteen te reageren op het gedrag, maar eerst samen met het kind stil te staan bij wat hij doet en wat hij wil bereiken. Dan geef je ze het inzicht dat ze het ook anders aan kunnen pakken.”

Van der Post haalt een recent voorval aan. Een van de jongens pakte plotseling de telefoon en schreeuwde door de hoorn. „In plaats van direct zijn gedrag af te keuren, vroeg ik wat hij daar mee wilde bereiken.” Het bleek dat hij niet gestoord wilde worden tijdens het filosofische gesprek. „De oplossing om de hoorn naast de telefoon te leggen was saai. Hij wilde iets anders.”

Door kinderen te confronteren met filosofische vragen, maken ze contact met zichzelf en beďnvloeden ze het eigen gedrag. Van der Post: „Het stellen van vragen kan ze daarbij helpen. Vertel eens verder, hoe kom je daarbij?” Het kind beseft dan dat het mag zijn wie hij is. Daarmee groeit zijn zelfvertrouwen.

Van Geen: „In het leven van kinderen gebeurt zo veel. Door de filosofie leren ze dat een plek te geven. Het helpt hen buiten de eigen kaders te kijken. Ik merk dat de kinderen meer durven en dat ze eindelijk hun mening geven.”

De filosofie schept ruimte voor een nieuw contact met de kinderen. Van der Post: „We raken zelf verwonderd, we zien het kind en niet zijn problemen.”


Is de inburgeringcursus eigenlijk ook zo'n therapie?
<!--QuoteBegin-Tolstoj+--><div class='quotetop'>QUOTE(Tolstoj)</div><div class='quotemain'><!--QuoteEBegin-->Ik weet dat de meeste mensen, inclusief degenen die zich thuisvoelen bij de meest ingewikkelde vraagstukken, zelden ook maar de eenvoudigste en meest voor de hand liggende waarheid kunnen accepteren <!--QuoteEnd--></div><!--QuoteEEnd-->

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

Windsurfer

    Windsurfer


  • >1k berichten
  • 1293 berichten
  • VIP

Geplaatst op 05 januari 2007 - 12:03

Zo bijzonder vind ik het niet, filosoferen als werkhouding gaat op een bepaalde manier hand in hand met reguliere psychotherapie.

Voor mensen die dit een interessante gedachte vinden, kan ik als literatuur 'De Schopenhauerkuur' van Yalom aanraden. Dat boek gaat over iemand die filosofie wil inzetten binnen de psychotherapeutische hulpverlening.
keeping an open mind is a virtue, but not so open that your brains fall out.

#3

Apeiron

    Apeiron


  • >100 berichten
  • 134 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 07 januari 2007 - 13:08

Bedankt voor de tip Windsurfer :) Ik vind het sowieso wel een goede manier van opvoeden, omdat je dan met de ervaring van het kind begint.
Toeval bestaat niet, er zijn alleen ervaringen

#4

Assassinator

    Assassinator


  • >1k berichten
  • 4546 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 07 januari 2007 - 13:33

Het stellen van vragen kan ze daarbij helpen. Vertel eens verder, hoe kom je daarbij?”

Dat zijn héél belangrijke vragen, niet alleen voor kinderen maar voor iedereen. Filosoferen voor jonge kinderen lijkt mij ook een heel goed onderdeel in de opvoeding, dat geeft ze zelfkennis en wat Apeiron zei, het gaat om de ervaring van de kinderen en ervaring is een belangrijk deel van iemands persona. Het lijkt me goed voor elk kind, niet alleen voor moeilijke. Ik ga zelf later ook proberen toe te passen :)
'The universe has a way of not caring about what you believe.'

- Robert Heinlein -

#5

qrnlk

    qrnlk


  • >5k berichten
  • 5079 berichten
  • Lorentziaan

Geplaatst op 07 januari 2007 - 13:50

Het belangrijkste is volgens mij idd dat kinderen leren om vragen te stellen en dit niet later weer verleren

Als de ouders de vragen moe zijn... :)
Any sufficiently analyzed magic is indistinguishable from science.
Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic.

There is no theory of protecting content other than keeping secrets – Steve Jobs





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures