Springen naar inhoud

Toekomstkunde


  • Log in om te kunnen reageren

#1

nabob

    nabob


  • >250 berichten
  • 469 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 18 oktober 2007 - 14:09

Al slenterend in Wikipedia viel mijn oog op het begrip 'toekomstkunde'. Na een doorverwijzing kreeg ik onder andere het volgende te lezen: Het tegenovergestelde van geschiedenis is toekomstkunde: de wetenschap die zich bezig houdt met het onderzoeken van de toekomst. Toekomstkunde wordt vaak bedreven door overheden en bedrijven in het kader van strategische beleidsvorming.
Is hier nu een foutje gemaakt door te stellen dat de toekomst te onderzoeken valt? Is dit daadwerkelijk een ernstige wetenschap, of eerder een leuke bezigheid van overheden en bedrijven die zo de kwaliteit van hun beleid vooraf menen te kunnen bewijzen? Wie weet over de grondslagen van toekomstonderzoek/toekomstkunde wat meer te vertellen?
Wetenschap is geen geschiedenis van idealen maar van successen.

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

JanMeut

    JanMeut


  • >1k berichten
  • 2116 berichten
  • VIP

Geplaatst op 18 oktober 2007 - 14:24

Waarom zou de toekomst niet te onderzoeken zijn? Uiteraard levert het een ander type uitkomsten op, net zo goed als uitkomsten uit de psychologie niet hetzelfde zijn als uitspraken uit de natuurkunde.

Mensen willen vooruit denken, dan heeft het zin om vooraf te onderzoeken hoe de toekomst zal zijn. Natuurlijk neemt de betrouwbaarheid van die voorspellingen af naarmate je verder in de toekomst gaat, maar het is dit soort kennis waarop keuzes worden gemaakt. Dit wordt dan naar beste weten onderzocht en beredeneerd.

Om een simpel voorbeeld te noemen, als je weet wat de functie is van de bevolkingsgroei dan kan je berekenen wat de totale omvang van de wereldbevolking in 2020 zal zijn. Met behulp van de statistiek kan je de foutmarge berekenen. Uiteraard kunnen er nieuwe en onvoorziene omstandigheden zijn.

Het nut lijkt me duidelijk, als je weet hoeveel bejaarden er in 2020 zijn kan je zorgen dat er dan voldoende opvang en verzorging is en weet je dat je als bedrijf misschien wat meer in die doelgroep moet steken.
β-Damascenon en maneschijn

#3

Klintersaas

    Klintersaas


  • >5k berichten
  • 8614 berichten
  • VIP

Geplaatst op 18 oktober 2007 - 18:54

Googel maar eens met futurology, dan kom je vast wat interessants tegen (kijk ook eens op de Engelstalige Wikipediapagina).

Bovendien is toekomstkunde niet volslagen onnauwkeurig:

Futurology gets a little more exact

Dat neemt uiteraard niet weg dat futurologen in het verleden rees serieuze kemels hebben geschoten.

Geloof niet alles wat je leest.

Heb jij verstand van PHP? Word Technicus en help mee om Wetenschapsforum nog beter te maken!


#4

nabob

    nabob


  • >250 berichten
  • 469 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 19 oktober 2007 - 00:15

Waarom zou de toekomst niet te onderzoeken zijn? Uiteraard levert het een ander type uitkomsten op, net zo goed als uitkomsten uit de psychologie niet hetzelfde zijn als uitspraken uit de natuurkunde.

De toekomst lijkt mij pertinent niet op een wetenschappelijke wijze te onderzoeken omdat het onderzoeksobject volledig samenvalt met het onderzoeksresultaat. Dat is zoiets als een wiskundige vergelijking opstellen voor de ballistische baan van een kogel om vervolgens deze vergelijking met dezelfde methode te gaan onderzoeken. Mensen, voor alle duidelijkheid; de toekomst is niet aanwezig om onderzocht te kunnen worden.

Om een simpel voorbeeld te noemen, als je weet wat de functie is van de bevolkingsgroei dan kan je berekenen wat de totale omvang van de wereldbevolking in 2020 zal zijn. Met behulp van de statistiek kan je de foutmarge berekenen. Uiteraard kunnen er nieuwe en onvoorziene omstandigheden zijn.

Dit is echt iets anders dan toekomst voorspellen. Wanneer we bijv. geschiedenis alleen op basis van kwantitatieve gegevens zouden beschrijven, krijgen we een ronduit nietszeggende verleden. Inderdaad demografische voorspelingen (op basis van het verleden!) zijn te maken maar dit maakt op zijn beurt nog geen toekomst. Overigens heet dit geen toekomstkunde maar demografie.
Toekomstkunde lijkt me echt zo'n wetenschappelijk vehikel om de hele menselijke orde in de ketens van de ratio leggen.
Daarmee wil ik niet zeggen dat we onverschillig moeten staan tegenover de toekomst. Integendeel, de toekomst is zo'n beetje het belangrijkste wat we hebben. We zijn veroordeeld tot het stellen van doelen op basis van het verleden. Hoe zei McLuhan dat ook alweer? Een meer historiserende argwaan ten aanzien van de toekomst is in elk geval veeleer op z'n plaats dan een overmoedige sciŽntistische onverschrokkenheid of een andersoortig zweverige hype.

Googel maar eens met futurology, dan kom je vast wat interessants tegen (kijk ook eens op de Engelstalige Wikipediapagina).

Helaas, in combinatie met de term 'wetenschap' levert het in het Nederlands maar een paar relevante hits op en in het Engels (in combinatie met 'science') veel spreekwoordelijke kaartleggerij.
Wetenschap is geen geschiedenis van idealen maar van successen.

#5

JanMeut

    JanMeut


  • >1k berichten
  • 2116 berichten
  • VIP

Geplaatst op 19 oktober 2007 - 10:05

Overigens heet dit geen toekomstkunde maar demografie.

Je stelling was dat de toekomst niet te onderzoeken zou zijn, vandaar een argument om aan te geven dat dat onjuist is.

Demografie en andere wetenschappen die voorspellen vormen een stukje van die futurologie, net als geschiedenis en geografie is de toekomstkunde een verzamelwetenschap.

De gedachte is dat als je maar genoeg van deze voorspellingen (uit demografie, sociologie, economie etc.) bij elkaar hebt je met een zekere waarschijnlijkheid ander zaken hiervan kan afleiden.

Ik denk dat je er niet al te veel van moet voorstellen, de voorspellingen uit de sociale wetenschappen zijn al weinig precies (zeker als je naar de lange termijn kijkt), dus als je van deze onprecieze data wat moet afleiden blijft er helemaal weinig bruikbaars over. Maar ook een korte termijnvoorspelling op een beperkt terrein kan uit praktisch oogpunt belangrijk zijn.
β-Damascenon en maneschijn

#6

Klintersaas

    Klintersaas


  • >5k berichten
  • 8614 berichten
  • VIP

Geplaatst op 19 oktober 2007 - 16:10

Helaas, in combinatie met de term 'wetenschap' levert het in het Nederlands maar een paar relevante hits op en in het Engels (in combinatie met 'science') veel spreekwoordelijke kaartleggerij.

In het Engels zonder 'science' krijg je wellicht iets meer relevante resultaten.

Hier kan je ook wat vinden over de gebruikte methodes binnen toekomstonderzoek.

Futures studies, although typically informed by science, does not strictly utilize the scientific method in the sense of repeatable experiments creating consensus assertions, lacking the ability to control or repeat the time variable. However, futurists do apply many scientific techniques. Some historians project patterns observed in past civilizations upon present-day society to anticipate what will happen in the future. Oswald Spengler's "Decline of the West" argued, for instance, that western society, like imperial Rome, had reached a stage of cultural maturity that inexorably led to decline.

Geloof niet alles wat je leest.

Heb jij verstand van PHP? Word Technicus en help mee om Wetenschapsforum nog beter te maken!


#7

Danser

    Danser


  • 0 - 25 berichten
  • 14 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 22 januari 2008 - 22:36

In het Engels zonder 'science' krijg je wellicht iets meer relevante resultaten.

Hier kan je ook wat vinden over de gebruikte methodes binnen toekomstonderzoek.

Hallo, ik ben Sander en beschouw mezelf als futuroloog. Een ander goed voorbeeld van een futurloog is Jules Verne of Thomas More met z'n Utopia. Malthus was de eerste die voorspelde (ca. 1830) a.d.h.v. 2x2=4x4=16x16 etc dat de aarde binnen 100 jaar overbevolkt zou zijn. Geboortebeperking bestond nog niet, sterven aan ondervoeding, ziekte, oorlog etc, dat noemde hij 'positieve geboortebeperking' want onthouding etc. zette geen zoden aan de dijk.
Op jonge leeftijd heb ik alles wat los en vast zit op het gebied van Science-Fiction gelezen. Dat is niet zomaar nergens op gebaseerd. Dat is vaak visionair. Nog een titel: 1984

Kijk eens wat vaker naar Star Trek en laat je daardoor inspireren. Ook vele andere SF-films tonen mogelijke scenario's ('Contact' met Jody Foster, AI, met dat schattige jochie, Die film van die Nederlandse regisseur, met die insecten). Weten jullie nog hoe we ons met z'n allen zaten voor te bereiden op de bom? Ik heb hier nog een heel dik overlevings-boek liggen en Thea Beckmann heeft daar ook nog een mooi boek over geschreven. Waarschijnlijk is door de schrik van Hiroshima, het felle protest en de absurditeit die bom nooit gevallen. Dat is een sociologisch mechanisme.

Bedrijven als Shell maken risico/kansen-analyses over 10, 20 of 50 jaar per gebied. Een verzekeraar als Aon maakt samen met Oxford Analytics jaarlijks een risico-analyse voor de hele wereld, stond in de Trouw van 19 jan. 2008. Dat zegt iets over nu, maar dat zegt ook iets over de toekomst. De vorige eeuw was van de wereldoorlogen en de VS, de komende eeuw van China/ZO-Azie en waarschijnlijk de EU.

Sinds de Tweede Wereldoorlog komt er steeds minder oorlog in de wereld (kwantitatief). Ik maak me ook bijvoorbeeld helemaal niet zoveel zorgen over Al-qaida, want dat lijkt verdacht veel op wat er gebeurt is in Ierland met de IRA; na een x-aantal generaties is men het gevecht zat. Het internet zorgt voor een enorme wereldwijde democratiseringsgolf, net als de de drukpers dat deed in de 17e eeuw voor Europa. Zo zijn er lijnen te trekken van het verleden naar de toekomst die je verwerkt in scenariio's

Wat gebeurt er als de alternativo's massaal een alternatieve, autarkische economie gaan beginnen? Dit is een serieus scenario van ons eigen ministerie van VROM (zoek het maar op) Dit zijn sociologische of historische wetmatigheden die zich voordoen. Geert Wilders is ook zo'n voorspelbaar psychiatrisch geval en landen zijn ook een soort mensen. Heel interessant is dan om de 'sociologie v/h afwijkende gedrag te bestuderen, criminologie hangt daar mee samen.

Ook statistisch kun je voorspellingen doen. De VN stelt de ramingen voor de wereldwijde bevolkingsgroei constant naar beneden. Als de bevokingsgroei stagneert rond 2040 en daarna zelfs gaat dalen, blijft er volgens de economische regel meer Kapitaal over voor de bevolking (de huizen zullen al gebouwd zijn, geavanceerde productietechnieken kunnen heel veel voedsel produceren, etc. etc.). Maar wat betekend het dat iedere generatie hier in Nederland een hoger IQ krijgt, kun je daardoor iets voorspellen? Kun je dat combineren met de Evolutietheorie? En Futurologie hangt ook samen met sustainable development, je kunt er dus heel veel kanten mee uit.

Uit het bovenstaande kunnen jullie afleiden dat ik tot de positivo-futurologen behoor. Ik ga graag in discussie met mensen die er meer van weten. Het is jammer dat men via wikipedia en google zo slecht op het spoor van de futurologie komt, er staat heel veel utopisch geleuter tussen. Succes allen! Dit is wat ik voorlopig toe te voegen heb.

Veranderd door Danser, 22 januari 2008 - 22:50


#8

nabob

    nabob


  • >250 berichten
  • 469 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 22 januari 2008 - 22:49

Uit het bovenstaande kunnen jullie afleiden dat ik tot de positivo-futurologen behoor. Ik ga graag in discussie met mensen die er meer van weten. Het is jammer dat men via wikipedia en google zo slecht op het spoor van de futurologie komt, er staat heel veel utopisch geleuter tussen.

Wat wil je meer in het bijzonder weten?
Heb je zelf trouwens een verklaring voor het feit dat er zo weinig op internet te vinden is over deze zogenaamde wetenschap?
Wat is tenslotte een positivo-futuroloog?
Wetenschap is geen geschiedenis van idealen maar van successen.

#9

Danser

    Danser


  • 0 - 25 berichten
  • 14 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 22 januari 2008 - 23:09

Je laatste vraag: Het woord positivo-futuroloog heb ik zelf zojuist bedacht. Een Utopist ben ik dus, i.t.t. een dystopist. Ik geloof dat de evolutie of anders God ervoor zal zorgen dat de mens zichzelf zal overstijgen. Wij zijn in conflict met dystopisten die geloven dat alles mis zal lopen. Dit is een tak van wetenschap die bijna niet objectief te voeren is.
Iedere organisatie zoals Shell, de overheid en de Verenigde Naties houdt zich tegenwoordig bezig met scenarioschrijven, maar dat gaat vaak niet erg ver en is natuurlijk geschreven voor de eigen organisatie (ga bij VROM zoeken, daar staan leuke scenario's).

Ik ben nieuwsgierig naar de ethische ontwikkeling van de mensheid, men beseft volgens mij te weinig dat de afschaffing van de slavernij een gigantische collectieve mentale prestatie is geweest van de mensheid. Zulk soort ontwikkelingen doen zich nu ook voor (Heb jij je ooit in Carl Jung en Archetypen verdiept?)
Ik ben bijvoorbeeld ook nieuwsgierig wat AI uiteindelijk voor de mens gaat betekenen, ontwikkelingen op het gebied van robotica volg ik ook.

Maar zo is er dus een discrepantie tussen de serieuze scenarioschrijver en de literaire utopisten. Beide zijn moeilijk te vinden op internet. En dat komt toch vooral omdat Futurologie nog niet zo lang bestaat. Daarvoor was er alleen maar Science-Fiction en visionaire literatuur of nieuwsgierige journalisten.

Veranderd door Danser, 22 januari 2008 - 23:13


#10

nabob

    nabob


  • >250 berichten
  • 469 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 24 januari 2008 - 09:36

Danser,
kun jij mij vertellen wat de methodiek van toekomstkunde is? Het lijkt mij nogal problematisch om onderzoek te doen naar iets dat er nog niet is. Geschiedkunde kent dit probleem ook, en op basis hiervan kan de wetenschappelijkheid van geschiedenis betwijfeld worden. Wel heeft geschiedenis natuurlijk zijn bronnen op basis waarvan de goede historicus een mooi en zinnig verhaal kan smeden. Juist dit narrativisme is het kroonjuweel van de 'wetenschappelijke' geschiedenis. Ik zie zelf niet goed in hoe het schrijven van verhalen/teksten over de toekomst mogelijk zou kunnen zijn? Waar aan te vangen? Hoe te legitimeren? En op basis waarvan?
Wanneer we in staat zouden zijn om een weloverwogen oordeel te vormen over de toekomst dan valt eveneens te veronderstellen dat we in staat zijn om de toekomst naar onze hand te zetten. Wel, de idee van een maakbare samenleving heeft de mens al vaker een rad voor de ogen gedraaid om het maar eens met een understatement te zeggen.
Wetenschap is geen geschiedenis van idealen maar van successen.

#11

Pirate

    Pirate


  • 0 - 25 berichten
  • 24 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 01 februari 2008 - 14:17

Het hangt gewoon strk samen met de al eerder genoemde statistiek. Vanuit gegevens uit het verleden en vanuit de huidige situatie kunnen scenarios voor de toekomst gemaakt worden. Zoals bijvoorbeeld de klimaatscenarios van het KNMI welke aangeven hoe, volgens de statistiek de aarde verder opwarmt, welke oorzaken dit heeft en wat te verwachten gevolgen zijn. Het is altijd een deel gissen maar het doel is evident: met behulp van scenarios visie formuleren om de toekomst naar de hand te zetten. Er kunnen redelijkerwijs dingen gezegd worden over de nabije toekomst terwijl de verdere toekomst (zeg meer dan 100 jaar) nog te ver weg is om er iets over te zeggen. Toekomstkunde gebeurt op de korte termijn in tal van vakgebieden zoals de economie waar voorspellingen worden gedaan over toekomstig rendement, weerkunde waar voorspellingen over het weer in de aankomende uren, dagen en jaren wordt gegeven en de delfstoffenwinning waar voorspellingen worden gedaan over het nog te produceren aantal vaten olie of de tijd waarin deze opgebruikt word.

In elk geval gebeurt het voorspellen van dingen altijd aan de hand van 1 belangrijk instrument en dat is de statistiek.

Het idee van een maakbare toekomst is wel degelijk mogelijk op een aantal gebieden. Denk bijvoorbeeld aan kustbescherming. Er is te zeggen hoe de zee zal stijgen, hoe lang en hoe sterk een dijk moet zijn om niet te bezwijken enz enz. Tuurlijk loop je een risico maar je kunt beter een onnauwkeurige voorspelling doen dan geen voorspelling...

#12

Danser

    Danser


  • 0 - 25 berichten
  • 14 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 02 februari 2008 - 17:11

Het hangt gewoon strk samen met de al eerder genoemde statistiek. Vanuit gegevens uit het verleden en vanuit de huidige situatie kunnen scenarios voor de toekomst gemaakt worden. Zoals bijvoorbeeld de klimaatscenarios van het KNMI welke aangeven hoe, volgens de statistiek de aarde verder opwarmt, welke oorzaken dit heeft en wat te verwachten gevolgen zijn. Het is altijd een deel gissen maar het doel is evident: met behulp van scenarios visie formuleren om de toekomst naar de hand te zetten. Er kunnen redelijkerwijs dingen gezegd worden over de nabije toekomst terwijl de verdere toekomst (zeg meer dan 100 jaar) nog te ver weg is om er iets over te zeggen. Toekomstkunde gebeurt op de korte termijn in tal van vakgebieden zoals de economie waar voorspellingen worden gedaan over toekomstig rendement, weerkunde waar voorspellingen over het weer in de aankomende uren, dagen en jaren wordt gegeven en de delfstoffenwinning waar voorspellingen worden gedaan over het nog te produceren aantal vaten olie of de tijd waarin deze opgebruikt word.

In elk geval gebeurt het voorspellen van dingen altijd aan de hand van 1 belangrijk instrument en dat is de statistiek.

Het idee van een maakbare toekomst is wel degelijk mogelijk op een aantal gebieden. Denk bijvoorbeeld aan kustbescherming. Er is te zeggen hoe de zee zal stijgen, hoe lang en hoe sterk een dijk moet zijn om niet te bezwijken enz enz. Tuurlijk loop je een risico maar je kunt beter een onnauwkeurige voorspelling doen dan geen voorspelling...

Ik wil er graag aan toe voegen dat de wereld allang is vergaan in de Stripwereld sinds ca. 1999 door toedoen van mensen als Jodorowsky en Moebius o.a. heeft een van hen de serie gemaakt over De Incal, de avonturen van John DiFool wat feitelijk een 'worst case'-senario is voor de mensheid voor de komende eeuwen. Daarin zijn zelfs de ruimtewezens die onze miezerige beschaving nog zouden kunnen redden bloeddorstige kikkerachtigen :D . Het merendeel van de mensheid is drugs en televisie-verslaafd, terwijl allerlei gekloonde/genetisch gemodificeerde 'Keizers' oorlog voeren om de economie draaiende te houden. Kijk verder goed wat er uit Hollywood komt (en misschien wel meer de Europese filmindustrie). Ook zal de luxe steeds verder onze huiskamer binnendringen: kijk maar naar die leuke lampen en lekkere douches die je tegenwoordig kunt kopen. En als je het niet meer ziet zitten veel strips lezen dus. En daarbij luister ik dan altijd graag naar New-wave muziek; the cure, simple minds, Kate Bush, depeche mode, Leonard Cohen en David Syvian ook visionaire bands. Dat was het weer!
Doewie

#13

ypsilon

    ypsilon


  • >5k berichten
  • 11085 berichten
  • VIP

Geplaatst op 02 februari 2008 - 18:37

Strips e.d. lijken mij niet meteen een wetenschappelijke basis. Waarom kom je met new wave aanzetten?

#14

Danser

    Danser


  • 0 - 25 berichten
  • 14 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 04 februari 2008 - 13:32

:D roll: ;) java script:add_smilie(";)","smid_15")
icon_rolleyes.gif Strips en New Wave zijn filosofische gedachtenexperimenten, duh

Veranderd door Danser, 04 februari 2008 - 13:33


#15

ypsilon

    ypsilon


  • >5k berichten
  • 11085 berichten
  • VIP

Geplaatst op 04 februari 2008 - 16:11

Je presenteert dit hier als een evidentie zonder dat je het hard maakt. Een beetje onderbouwing is wel leuk.





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures