Springen naar inhoud

'sfeer' in de betekenis van 'bol'


  • Log in om te kunnen reageren

#1

Phys

    Phys


  • >5k berichten
  • 7556 berichten
  • VIP

Geplaatst op 02 september 2008 - 17:37

N.a.v. dit bericht:

is 'sfeer' in de betekenis van 'bol' correct Nederlands? Van Dale zegt van niet (de betekenis 'bol' komt er niet in voor). Aan de andere kant betekent 'sferisch' wel 'bolvormig'.
Is 'sfeer' een anglicisme (cfr. 'sphere')?
Never express yourself more clearly than you think.
- Niels Bohr -

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

Klintersaas

    Klintersaas


  • >5k berichten
  • 8614 berichten
  • VIP

Geplaatst op 02 september 2008 - 18:26

Van Dale zegt van niet (de betekenis 'bol' komt er niet in voor).

Wellicht heb je het (door mij soms verfoeide) onlinewoordenboek van Van Dale gebruikt. Beschouw namelijk het volgende:

sfeer (v.(m.); sferen) [<Fr. sphère <Lat. sphaera <Gr. sphaira], 1 (veroud.) bol, hemellichaam:(lit.t.) de harmonie der sferen, muziek die de hemellichamen bij hun beweging door de ether zouden voortbrengen;

(...)

Hoewel verouderd is het dus perfect Nederlands. Bovendien zijn alle andere betekenissen van 'sfeer', waaronder het frequent gebruikte 'gezelligheid' afgeleid van die eerste betekenis (het staat niet zomaar als eerste vermeld).

(cfr. 'sphere')?

Omdat we toch in het taalkundeforum zitten mag ik hier lekker muggenziften: de correcte afkorting is 'cf.'.

Veranderd door Klintersaas, 02 september 2008 - 18:28

Geloof niet alles wat je leest.

Heb jij verstand van PHP? Word Technicus en help mee om Wetenschapsforum nog beter te maken!


#3

Phys

    Phys


  • >5k berichten
  • 7556 berichten
  • VIP

Geplaatst op 02 september 2008 - 20:13

Wellicht heb je het (door mij soms verfoeide) onlinewoordenboek van Van Dale gebruikt.

Inderdaad; ik heb helaas geen andere tot mijn beschikking (en woordenboeken zijn duur!).

Bovendien zijn alle andere betekenissen van 'sfeer', waaronder het frequent gebruikte 'gezelligheid' afgeleid van die eerste betekenis (het staat niet zomaar als eerste vermeld).

Hoe dan precies?

Omdat we toch in het taalkundeforum zitten mag ik hier lekker muggenziften: de correcte afkorting is 'cf.'.

Oei. 8-)
Never express yourself more clearly than you think.
- Niels Bohr -

#4

Klintersaas

    Klintersaas


  • >5k berichten
  • 8614 berichten
  • VIP

Geplaatst op 02 september 2008 - 21:14

Inderdaad; ik heb helaas geen andere tot mijn beschikking (en woordenboeken zijn duur!).

Dat klopt. Ik wil al een tijdje de nieuwste versie van Van Dale aanschaffen, maar dat is alweer een kost van bijna 200 euro. Ik probeer dus elk jaar het Groot Nederlands Dictee te winnen, aangezien er bij het prijzenpakket een aantal woordenboeken zitten (*grijns*).

Hoe dan precies?

Wel, in dit geval is dat vrij gemakkelijk af te leiden uit de verschillende betekenissen van 'sfeer' in Van Dale. Na de hoofdbetekenis uit de vorige post komt er het volgende:

(...)

3 bolvormig gedacht gebied dat de aarde op groter of kleiner afstand omgeeft (sic): hogere sferen, de hemel;
4 denkbeeldig gebied waar bepaalde geestelijke waarden thuishoren: in hogere sferen zijn, met zijn gedachten bij de hoogste zaken vertoeven, (scherts.) zitten soezen;
5 geheel van denkbeelden en gevoelens waarin iem. leeft, waarin hij opgaat: intellectuele sfeer; dat ligt buiten mijn sfeer;

(...)

De betekenis van 'sfeer' is dus geëvolueerd vanuit letterlijk 'bol' tot 'denkbeeldig (bolvormig) gebied' tot het figuurlijke 'kring'.

Oei. 8-)

Geeft niet hoor, het is een frequent gemaakte fout. Ik heb ypsilon er ook al eens op betrapt.

Geloof niet alles wat je leest.

Heb jij verstand van PHP? Word Technicus en help mee om Wetenschapsforum nog beter te maken!


#5

Jan van de Velde

    Jan van de Velde


  • >5k berichten
  • 44881 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 02 september 2008 - 21:30

Ik wil al een tijdje de nieuwste versie van Van Dale aanschaffen. Ik probeer dus elk jaar het Groot Nederlands Dictee te winnen, aangezien er bij het prijzenpakket een aantal woordenboeken zitten (*grijns*).

Dat is een vicieuze cirkel..... 8-)
ALS WIJ JE GEHOLPEN HEBBEN....
help ons dan eiwitten vouwen, en help mee ziekten als kanker en zo te bestrijden in de vrije tijd van je chip...
http://www.wetenscha...showtopic=59270

#6

ZVdP

    ZVdP


  • >1k berichten
  • 2097 berichten
  • VIP

Geplaatst op 02 september 2008 - 21:50

Als ik me het goed herinner, was voor ons in het middelbaar bol en sfeer niet exact hetzelfde.
Een bol was het massieve ding, terwijl men met een sfeer de holle variant bedoelde, een beetje zoals schijf en cirkel.
"Why must you speak when you have nothing to say?" -Hornblower
Conserve energy: Commute with a Hamiltonian

#7

ypsilon

    ypsilon


  • >5k berichten
  • 11085 berichten
  • VIP

Geplaatst op 02 september 2008 - 22:05

Geeft niet hoor, het is een frequent gemaakte fout. Ik heb ypsilon er ook al eens op betrapt.

Waarvoor dank. Sindsdien heb ik ze niet meer gemaakt :D Sindsdien heb ik ook de neiging om de "r" weg te strepen in mijn cursussen 8-)

#8

Phys

    Phys


  • >5k berichten
  • 7556 berichten
  • VIP

Geplaatst op 02 september 2008 - 22:33

Als ik me het goed herinner, was voor ons in het middelbaar bol en sfeer niet exact hetzelfde.
Een bol was het massieve ding, terwijl men met een sfeer de holle variant bedoelde, een beetje zoals schijf en cirkel.

Daarvoor gebruiken wij - bij natuurkunde - de term "bolschil" (of eigenlijk: oneindig dunne bolschil). Ik denk dat taalkundig gezien sfeer en bol wel degelijk synoniemen zijn. Het onderscheid dat jij noemt, zou dan eventueel een wiskundige afspraak kunnen zijn (maar die is voor zover ik weet niet gangbaar of algemeen in gebruik).
Never express yourself more clearly than you think.
- Niels Bohr -

#9

Jan van de Velde

    Jan van de Velde


  • >5k berichten
  • 44881 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 02 september 2008 - 23:19

Als ik me het goed herinner, was voor ons in het middelbaar bol en sfeer niet exact hetzelfde.
Een bol was het massieve ding, terwijl men met een sfeer de holle variant bedoelde, een beetje zoals schijf en cirkel.

dan is het geen anglicisme, want daar vind je "massive spheres" en "hollow spheres".
ALS WIJ JE GEHOLPEN HEBBEN....
help ons dan eiwitten vouwen, en help mee ziekten als kanker en zo te bestrijden in de vrije tijd van je chip...
http://www.wetenscha...showtopic=59270

#10

ypsilon

    ypsilon


  • >5k berichten
  • 11085 berichten
  • VIP

Geplaatst op 02 september 2008 - 23:48

Daarvoor gebruiken wij - bij natuurkunde - de term "bolschil" (of eigenlijk: oneindig dunne bolschil). Ik denk dat taalkundig gezien sfeer en bol wel degelijk synoniemen zijn. Het onderscheid dat jij noemt, zou dan eventueel een wiskundige afspraak kunnen zijn (maar die is voor zover ik weet niet gangbaar of algemeen in gebruik).

Jargons en dagelijks taalgebruik verschillen nogal eens...

"Une science parfaite serait une langue bien faite." - Condillac


Jaja... 8-)

dan is het geen anglicisme, want daar vind je "massive spheres" en "hollow spheres".

Van een anglicisme spreek je eigenlijk maar als een woord geen correct Nederlands is, en hier is dat dus niet het geval.

#11

Jan van de Velde

    Jan van de Velde


  • >5k berichten
  • 44881 berichten
  • Moderator

Geplaatst op 03 september 2008 - 08:00

dan is het geen anglicisme dan is het geen Engels leenwoord, want daar vind je "massive spheres" en "hollow spheres".

8-)
ALS WIJ JE GEHOLPEN HEBBEN....
help ons dan eiwitten vouwen, en help mee ziekten als kanker en zo te bestrijden in de vrije tijd van je chip...
http://www.wetenscha...showtopic=59270

#12

E.Desart

    E.Desart


  • >1k berichten
  • 2391 berichten
  • VIP

Geplaatst op 03 september 2008 - 14:19

Ter info:

Uit Van Dale
Nieuw woordenboek der Nederlandsche taal
1ste uitgave 1864

Verklaring der teekens
† vreemde woorden en bastaardwoorden.


sfeer
† Sfeer, v. zie SPHEER.

spheer
† Spheer, Sfeer, v. (...eren), bol; kring; de hemelsche -, hemelbol; (fig.) dat is mijne -, dat is de kring waarin (of het gebied waarop) ik mij beweeg; (dicht.) de muziek der hemelsche spheren, de harmonie der sterren.

spherisch
† Spherisch, bn. bolrond. *...ROÏDE, v. (-en), eirond ligchaam.

spheroïde
† Spherisch, bn. bolrond. *...ROÏDE, v. (-en), eirond ligchaam.

ligchaam (nagekeken omdat ik fout veronderstelde dat dit een schrijffout betrof)
Ligchaam, (B. LICHAAM), o. (...amen), alles wat onder het bereik van een of meer zintuigen valt; alles wat zigt- en tastbaar is; vaste, vloeibare ligchamen; (inz.) het menschelijk en dierlijk ligchaam; romp (b.v. van eene letter); (fig.) vereeniging van personen, vergadering, raad, genootschap enz.; - van staat, (b.v. raad van state, staten-generaal); (fig.) een - zonder ziel, een mensch zonder verstand. *-KUNDE, v. gmv. *-PJE, (B. -N), o. (-s), (nat.). *-SBEWEGING, *-SOEFENING, v. (-en), verrigting om het ligchaam te versterken. *-SDEEL, o. (-en). *-SGESTALTE, v. (-n), houding, grootte. *-SGESTEL, o. (-len), gesteldheid -, toestand des ligchaams; (nat.) ligchamelijke eigenschap. *-SKASTIJDING, v. (-en), zelfkastijding (b.v. door vasten, onthouding van iets, geeselen enz.). *-SKRACHT, v. (-en). *-SMAAT, v. kubieke el, wisse. *-SSTRAF, v. (-fen), lijfstraf.
.
Eric





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures