Springen naar inhoud

Vrijheid binnen en buiten


  • Log in om te kunnen reageren

#1

Wire31

    Wire31


  • >25 berichten
  • 41 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 11 september 2008 - 07:18

Laten we het hier over vrijheid hebben. Laten we de vrijheid die ons gegeven is op die manier goed besteden. Ik vond bij mij voor de deur, op een bankje, een fotoboek over de tweede wereldoorlog. Het had even liggen wennen aan mijn huiskamer voor ik het ter hand nam en het zomaar ergens opensloeg. Al snel huilde ik . Er lagen lijken in doeken op de grond. Erbij stond geschreven dat de Mof mensen soms in het openbaar fusilleerden en dat ze toevaligge passanten dwongen daar naar te kijken.

Gisteren danste ik de tango met Ada, mijn vriendin. Aan het einde van een avondje vrij dansen, werd er nog een oefening gedaan. Zonder benen en voeten. Alleen maar de armen en de handen. Metteen al aan het begin van die oefening kreeg ik het in mijn hoofd dat ik Ada wilde aankijken. Ze had haar ogen gesloten. Ik had haar handen in de mijne. Ik bedacht dat ik haar handen pas los zou laten als ze me aankeek. Dat hoorde niet bij de oefening, dat was mijn eigen idee. Uiteindelijk zei Ada: "Laat me los. Nee echt. Je moet wel naar mij luisteren." Ik bleef haar handen vasthouden, haar ogen bleven gesloten. Maar ze had zich haast losgemaakt uit mijn handen. Ik trachtte meer grip te krijgen door mijn handen opnieuw om die van haar te klemmen.
Dat was het einde van de ellende. Ze had zich losgemaakt. We zijn gewoon verder gegaan met de oefening zoals die was uitgelegd. Later, buiten, huilde Ada en ik kon daar niks meer aan doen. Ze wilde naar huis en had me daar bijna zonder fiets laten staan. Gelukkig sprong ze toch nog achterop.

Vrijheid. De vrijheid van de vrouw. De vrijheid van de man. Is vrijheid het wonder in ons dat geen oorzaak nodig heeft? Ik heb dat wel even gedacht maar inmiddels weet ik wel beter: vrijheid is kunnen doen wat je wil, je aard tot uitdrukking brengen. Dat kan tenzij het niet kan. Bijvoorbeeld als jou wil op die van anderen stuit, of op natuurwetten, of nog iets anders in de wereld waar je niet over heen, onder door, liks omheen, rechts omheen of dwars doorheen kunt. Dat is niet moeilijk om in te zien.

Aan iedere actieve handeling gaat jouw wil tot die handeling vooraf. De menselijke wil is voor mij de optel- of aftreksom van voelen en denken. Zolang die twee het eens zijn is er niks aan de hand maar, jongens jongens toch, wee je gebeente als ze elkaar de loef afsteken, als ze wedijveren. Dat voelt onvrij. Bij mij is het doorgaans mijn denken dat mijn voelen tracht te temmen.

Er zijn dus twee vrijheden: een binnen mij. Die wordt groter naarmate mijn voelen en denken meer op een lijn zitten. Er is ook een vrijheid buiten mij: Die groeit naarmate mijn wil meer overeenkomt met mijn mogelijkheden in de wereld. Leve de vrijheid! Maar ook: Leve het realisme. En vooral: Leve het leven!

Vrijheid vergt immer twee elementen. Zodra die een worden, op wat voor manier dan ook, heeft het geen zin meer om van vrijheid te spreken. De ene pool van vrijheid is dwang, de andere oorzaakloosheid, zeg maar willekeur al is het oppassen met de woorden in dit verband. Willerkeurig en onwillerkeurig zijn tegenpolen die nogal eens op elkaar lijken. Hoe dan ook en om de zaak wat te versimpelen: tussen dwang en oorzaakloosheid zit invloed. Als ik de vergelijking maak met een komeet die langs een planeet scheert dan wordt het misschien duidelijk:

De komeet komt aanzetten en heeft een bepaalde massa, snelheid en richting. Daar heeft die planeet geen invloed op. De komeet is vrij ten opzichte van de planeet. Maar dan komt de komeet in het zwaartekrachtveld van de planeet terecht en begint de planeet invloed uit te oefenen. De vrijheid van de planeet neemt af. De baan van de komeet ondergaat een kleine verandering. De komeet maakt een hele flauwe bocht. Als de komeet de planeet voorbij is, buiten zijn zwaartekrachtsveld is, dan is de komeet weer vrij.

Ik ben benieuwd naar andere concepten van vrijheid

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

Larss

    Larss


  • 0 - 25 berichten
  • 17 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 11 september 2008 - 21:50

Op dit moment is het leven niet vrij. Puur om het feit dat 'tijd' van invloed is op al het leven. Het ouder worden is verplichte kost.

#3

Kiwiwoman

    Kiwiwoman


  • >100 berichten
  • 179 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 11 september 2008 - 23:40

Aangegane verplichtingen knabbelen ook aan je uiterlijke vrijheid. Sorry, ik kan alleen maar zaken bedenken, die je vrijheid inperken.

Een clochard is misschien vrij.

Larss zegt:

Het ouder worden is verplichte kost.

Dus je lijf laat ook steeds minder vrijheid toe.

Wat een beperkingen! Je zou er depri van worden! :D Dit zijn dan de uiterlijke, steeds minder wordende vrijheden.

Wat ik aan innerlijke vrijheid versta is gekoppeld aan denken en aanvoelen. Wat ik denk en aanvoel, kan ik zelf beoordelen, heb ik niemand anders bij nodig. Tenzij ik geindoctrineerd word door uitspraken van denkwijzen van anderen. En hoe herken je die en wat is het punt, dat je je vrijheid van denken verliest?

Hee, hier word ik ook depri van! Ik ga koffie zetten.

#4

Wire31

    Wire31


  • >25 berichten
  • 41 berichten
  • Gebruiker

Geplaatst op 12 september 2008 - 05:33

Aangegane verplichtingen knabbelen ook aan je uiterlijke vrijheid.

Een clochard is misschien vrij.

Wat ik denk en aanvoel, kan ik zelf beoordelen, heb ik niemand anders bij nodig. Tenzij ik geindoctrineerd word door uitspraken van denkwijzen van anderen. En hoe herken je die en wat is het punt, dat je je vrijheid van denken verliest?




Iets willen komt uit het verleden of is gericht op de toekomt. Wie iets wil dat uit het verleden komt die handelt naar zijn of haar aard. Ik noem dat passief willen. Wie iets wil dat in de toekomst ligt handelt in de richting van een gesteld doel. Dat noem ik actief willen. Dan verschuift je aard een stukje volgens mij. Dan ontwikkel je je.

Een verplichting vat ik op als het resultaat van jouw wil. Niemand kan jouw letterlijk dwingen je tot zaken te verplichten. Aan een verplichting gaat jouw wil tot die verplichting vooraf.

Wanneer nu aan jouw wil een doel in de toekomst ten grondslag ligt, spreek ik van een actieve wil. Is zo'n doel er niet dan is de verplichting het resultaat van jouw verleden. Dat noem ik een passieve wil.

De twee vrijheden die ik beschreef hebben niks te duchten van verplichtingen die je aangaat. Om met de tweede vrijheid te beginnen: Als alles scheppen verplichtingen mogelijkheden zoals ze ze opheffen. Dus wat kan lijken op een afname van het aantal mogelijkheden, kan in tweede instantie, of in zevende instantie, een enorme winst aan mogelijkheden betekenen. In mijn optiek wordt een mens vrijer naarmate zijn wil beter aansluit op die mogelijkheden. Het kan daabij helpen om te weten wat je wil, lijkt me.

Dan de eerste vrijheid: hoe eensgezinder voelen en denken zich achter de wil van een mens scharen, hoe vrijer die wil is. Dus als je een verplichting bent aangegaan op grond van je verstand, omdat je begrijpt bijvoorbeeld dat een bepaalde keus op lange termijn echt beter voor je is, maar je gevoel brult: ik wil dat niet, het voelt helemaal niet goed, ik heb er helemaal geen zin in, dan is dat niet zo'n vrije keus.

Of een verplichting vrijer of onvrijer maakt hangt dus af van de context, die zich uitstrekt van binnen jou tot buiten jou. De drie elementen van die context zijn voor mij dus: voelen, denken en de mogelijkheden in de wereld. Centraal staat de menselijke wil.

Een zwerver zwerft. Mensen die zwerven weten vaak niet goed wat ze willen. Dat maakt minder vrij volgens mij.

Om niet geindoctrineerd te worden moet je gewoon zelf blijven nadenken.

Mijn punt is in feite dat vrijheid en doelmatigheid elkaar niet bijten, hoewel ik dat lang, heel lang, wel gemeend heb. Een doel in de toekomst maakt ontwikkeling mogelijk. Het is daarij de kunst om het goede te behouden. Heel lang ging iedereen verder behalve ik. Ik was een beetje doelloos geraakt. Soms dacht ik dat ik me verzette. Die tijd ligt achter me. Ik heb een nieuwe vrijheid gevonden die me goed zit. Nu: meer koffie. En dan: moedig voorwaarts.





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures