wrijvingscoeffcient kopervet

Moderators: jkien, Xilvo

Reageer
Berichten: 98

wrijvingscoeffcient kopervet

Vragen: Is de coefficient van kopervet wellicht iets hoger dan van bijvoorbeeld de molykote-familie (zie bijlage)? Moet je de verschillende waarden voor de draadflank en het vlak van kop/moer met elkaar vereffenen, uitgaande van de verhouding van respectievelijke oppervlakte? En dus met een nieuwe gemiddelde waarde doorrekenen?

Doel: Om de trekbelasting op de dynamisch belaste bouten van m'n auto zo goed mogelijk te benaderen heb ik voor mijn kopervette schroefdraad de advieswaarde van 69Nm uit het werkplaatshandboek verlaagd met 20%. Het gaat om bouten M10x1.25 waarmee de steekassen in de achteras gemonteerd zitten.

Omdat de wrijvingsweerstand bij aandraaien voornamelijk wordt gegenereerd door de conditie van het materiaaloppervlak is het belangrijk om met de juiste coefficient te rekenen in de formule in geval van niet-droge schroefdraad. Nog enkele factoren die meespelen in de achtergrond van deze vraag zijn

- de variëteit in aanhaalmomenten per sterkteklasse in de literatuur;
- de opleiding HBO-werktuigbouw welke ik volg op het moment;
- studiegerelateerde verslagen waarin ik funtioneren op HBO-niveau aantoon;
- algemene gezonde interesse;

Aanhaalmomenten worden soms expliciet gegeven voor 90% rekgrens. Maar de conditie van rekgrens wordt vaker niet dan wel genoemd. Gekoppeld aan de variëteit aan waardes waar je over struikelt op internet, durf ik niet met zekerheid een waarde toe te kennen aan mijn steekasbouten.

Ik heb vooraf enkele vloeiproeven gedaan met één opgelaste inbusbout zwart (en sterkteklasse 12.9 denk ik) en meerdere verzinkte droge moeren klasse 8. De waarden voor vloeien van de moerdraden zaten wel bij elkaar in de buurt. De draad van de opgelaste bout gaf geen krimp. Maar de uitkomsten voor de moeren lagen behoorlijk boven de opgegeven waarde van de fabrikant. Dit vind ik vreemd omdat zink wrijvingsverlagend werkt, terwijl ik met de verzinkte moeren boven de onbehandelde droge waarden van de fabrikant uitkwam.

De huis-tuin-keuken-momentproeven zijn gedaan met een indertijd nieuwgekochte Stahlwille Monoskop (met certificaat). Deze is weinig gebruikt door dedicated gebruiker (me myself and I) en altijd ontspannen teruggelegd in de la. De sleutel is echter nooit herijkt.

Veel automotive bedrijven zetten wielmoeren vast door simpelweg de klikken te tellen van de luchtsleutel. Niet echt een wetenschappelijk solide methode, maar het werkt zolang er geen boze klanten terugkomen. Voor de praktijk vertrouw ik dus wel op mijn moment reductie van 20% voor gesmeerde draad. Maar voldoende onderbouwd is het evenmin. Wie helpt mij verder op weg hiermee?

Bedankt Maurits
Bijlagen
molykote=pagina36.pdf
(19.25 KiB) 5 keer gedownload

Berichten: 565

Re: wrijvingscoeffcient kopervet

ik twijfel of een beetje vet op het schoefdraad veel uitmaakt.
het gaat er om welke krachr je nodig hebt om de bout een stukje uit te rekken

Gebruikersavatar
Berichten: 1.227

Re: wrijvingscoeffcient kopervet

De vereenvoudigde formule die het verband tussen aanhaalkoppel en voorspankracht aangeeft, is inderdaad maar zo nauwkeurig als de schatting van de indicator van de wrijvingsfactor (die in de praktijk kan varieren tussen 0.10 en 0.80).
Dat terzijde, koppel gebruiken als indicatie van de voorspankracht is een heel slecht idee.

Je vindt ophet internet een hele resem dergelijke tabellen, maar interessanter zou zijn om die te toetsen aan de praktijk (met bijv. een extensometer), of de alteratieven voor te stellen (met een onderbouwing) om een bepaalde voorspankracht te behalen.

Berichten: 98

Re: wrijvingscoeffcient kopervet

Ik vermoed dat er geen extensometer beschikbaar is op HU in Utrecht. Maar wie weet kom ik al vragende wel verder in mijn zoektocht naar fijngevoelige meetapparatuur. Zelf heb ik een klokschuifmaat liggen thuis. Voor meetresultaten zal die afwijkingen kunnen geven die vergelijkbaar zijn met rekenen via een wrijvingscoefficient.

En omdat ik nu elastische rek ga meten zal ik de toekomstige proefbouten ook niet meer oplassen -)
Bijlagen
IMG_20200709_test2.jpg
IMG_20200709_test1.jpg

Reageer