Springen naar inhoud

Voltooid tegenwoordige tijd vs persoonsvorm+infinitief


  • Log in om te kunnen reageren

#1

Hurm

    Hurm


  • >25 berichten
  • 94 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 18 juni 2008 - 21:29

De laatste tijd valt het me steeds vaker op dat een voltooid tegenwoordige tijd wel eens wordt vervangen door een persoonsvorm+infinitief. Hieronder een voorbeeld dat van een andere afdeling van dit forum afkomstig is:
Iemand heeft mij proberen wijs te maken (...)
Zelf zou ik denken dat 'Iemand heeft mij geprobeerd wijs te maken' correcter is, maar de combinatie van persoonsvorm+infinitief wordt toch steeds vaker gebruikt. Er zijn ook combinaties die me wel logisch in de oren klinken, zoals 'Hij heeft mij leren lezen' of 'Ik heb hem horen zingen'. Toch ben ik er niet van overtuigd dat elke combinatie klopt.
Weet iemand hoe dit zit en wat er correct is?

Dit forum kan gratis blijven vanwege banners als deze. Door te registeren zal de onderstaande banner overigens verdwijnen.

#2

Grytolle

    Grytolle


  • >100 berichten
  • 119 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 18 juni 2008 - 21:40

Allebei zijn correct. Tenminste ben ik dat verteld in mijn grammaticacursus

#3

Kiwiwoman

    Kiwiwoman


  • >100 berichten
  • 179 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 18 juni 2008 - 22:33

Ik dacht ook dat beide vormen goed zijn.

Maar jouw zin "Tenminste ben ik dat verteld in mijn grammaticacursus" is zeker niet goed, Grytolle. :D

Veranderd door Kiwiwoman, 18 juni 2008 - 22:35


#4

Grytolle

    Grytolle


  • >100 berichten
  • 119 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 19 juni 2008 - 00:01

Wat is er mis mee dan? :D

#5

Phys

    Phys


  • >5k berichten
  • 7556 berichten
  • VIP

Geplaatst op 19 juni 2008 - 00:14

"Dat is mij verteld", niet "Dat ben ik verteld".
In het Engels kan het bijv. wel (I am told), of in het Latijn, maar dat kun je niet letterlijk vertalen naar het Nederlands.
Never express yourself more clearly than you think.
- Niels Bohr -

#6

Schooljuf

    Schooljuf


  • >25 berichten
  • 83 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 19 juni 2008 - 08:59

'Iemand heeft mij proberen wijs te maken' en 'Iemand heeft geprobeerd mij wijs te maken' zijn allebei goed. 'Proberen' kan groepsvormend gebruikt worden, maar dat hoeft niet. Meer uitleg staat in de Bericht bekijken
"Dat is mij verteld", niet "Dat ben ik verteld".
In het Engels kan het bijv. wel (I am told), of in het Latijn, maar dat kun je niet letterlijk vertalen naar het Nederlands.[/quote]
Klopt. De actieve zin in 'Iemand vertelt mij dat'; '(aan) mij is meewerkend voorwerp, en blijft dat in principe in de passieve zin: 'mij is/wordt verteld dat'.

Je woordvolgorde klopte overigens ook niet: dat 'tenminste' is naar voren gehaald en staat daardoor buiten de eigenlijke zin, waarin de gewone hoofdzinvolgorde wordt gebruikt: 'Tenminste, dat is mij verteld' zou correct zijn.

#7

Grytolle

    Grytolle


  • >100 berichten
  • 119 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 19 juni 2008 - 12:22

Ah, datief.

Waarom zou "tenminste" geen deel mogen uitmaken van de zin wanneer het vooropgeplaatst is? Wil je mij ook dwingen om "Vandaag *pauze* ik ga naar school" te zeggen? :D

#8

Schooljuf

    Schooljuf


  • >25 berichten
  • 83 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 20 juni 2008 - 11:21

Waarom zou "tenminste" geen deel mogen uitmaken van de zin wanneer het vooropgeplaatst is? Wil je mij ook dwingen om "Vandaag *pauze* ik ga naar school" te zeggen? :D


Nee, natuurlijk niet. Maar in sommige gevallen gebeurt dat wel. Je haalt iets naar voren, de ANS noemt het de 'aanloop' van de zin. Zie ook hier. Tenminste valt onder de voegwoordelijke bijwoorden.

#9

Grytolle

    Grytolle


  • >100 berichten
  • 119 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 20 juni 2008 - 16:10

Ik heb die pagina's nu doorgelezen, maar ik vond niks wat mijn zin in dat aspect fout zou maken :\

In ieder geval, bedankt voor de eerste uitleg over het datiefobject. Ik had het eigenlijk meteen moeten weten, aangezien het op dezelfde manier werkt in het Zweeds:

Det har sagts mig
Het is mij gezegd (*geworden)

#10

Schooljuf

    Schooljuf


  • >25 berichten
  • 83 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 24 juni 2008 - 09:15

Grytolle: het verschil is dat 'vandaag' een bijwoord van tijd is, en 'tenminste' een voegwoordelijk bijwoord. Helemaal verklaren kan ik het ook niet, maar kennelijk kan een 'gewoon' bijwoord niet in de aanloop worden gezet en een voegwoordelijk bijwoord wel.

Het boek 'Nederlandse grammatica voor anderstaligen' zegt: "Inversie wordt gebruikt in de volgende acht gevallen. (...) De hoofdzin begint met een ander zinsdeel (dit gebeurt bij voorbeeld om aan dat zinsdeel nadruk te geven).Woorden die tijd aanduiden, bij voorbeeld: gisteren, vandaag, morgen, soms, meestal, om acht uur, zaterdag.. Gisteren ben ik in Amsterdam geweest." Vandaar dus dat je zegt: 'Vandaag ga ik naar school.'

Uiteindelijk komt het er een beetje op neer 'dat het nu eenmaal zo is'. Je kan het eens voorleggen aan de taalprof (taalprof.weblog.nl), wellicht heeft die een beter antwoord dan ik.

#11

Veertje

    Veertje


  • >5k berichten
  • 6713 berichten
  • VIP

Geplaatst op 24 juni 2008 - 23:42

Je kan het eens voorleggen aan de taalprof (taalprof.weblog.nl), wellicht heeft die een beter antwoord dan ik.

De taalprof is hier ook een geregistreerde gebruiker overigens.
I am not young enough to know everything - Oscar Wilde

#12

Kluizenaar

    Kluizenaar


  • >100 berichten
  • 124 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 25 juni 2008 - 09:27

Als er bij de vorming van een voltooid tegenwoordige tijd na het hulpwerkwoord (hier: "heeft") 2 werkwoorden (in dit geval: "proberen" en "wijsmaken") zijn, staan die toch altijd beiden in de infinitief? Het is bijvoorbeeld ook "Hij heeft willen werken.", en niet "Hij heeft gewild werken." We zeggen: "Hij is blijven slapen.", niet: "Hij is gebleven slapen."

Of is dit geval een uitzondering omdat het hulpwerkwoord "proberen" gevolgd wordt door "te"?

Veranderd door Kluizenaar, 25 juni 2008 - 09:30

Gij zult niet: - stelen - bedriegen - liegen - geweld gebruiken - moorden ...WANT DE STAAT DULDT GEEN CONCURRENTIE!

#13

Hurm

    Hurm


  • >25 berichten
  • 94 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 25 juni 2008 - 19:46

Als er bij de vorming van een voltooid tegenwoordige tijd na het hulpwerkwoord (hier: "heeft") 2 werkwoorden (in dit geval: "proberen" en "wijsmaken") zijn, staan die toch altijd beiden in de infinitief? Het is bijvoorbeeld ook "Hij heeft willen werken.", en niet "Hij heeft gewild werken." We zeggen: "Hij is blijven slapen.", niet: "Hij is gebleven slapen."

Of is dit geval een uitzondering omdat het hulpwerkwoord "proberen" gevolgd wordt door "te"?

Ik denk inderdaad dat 'te' er mee te maken heeft, maar juist niet als uitzondering. 'Hij is gebleven (om) te slapen' is denk ik correct. 'Hij heeft gewild (om) te werken' klinkt raar, maar lijkt mij ergens ook wel juist. Zeker ben ik er niet van, maar ik denk dat

Als er bij de vorming van een voltooid tegenwoordige tijd na het hulpwerkwoord 2 werkwoorden zijn, staan die toch altijd beiden in de infinitief?

niet altijd van toepassing is. Voorbeeld: 'Ik heb leren lezen', maar 'Ik heb geleerd te lezen' klopt ook als een bus.

#14

Kluizenaar

    Kluizenaar


  • >100 berichten
  • 124 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 25 juni 2008 - 20:39

Ik denk inderdaad dat 'te' er mee te maken heeft, maar juist niet als uitzondering. 'Hij is gebleven (om) te slapen' is denk ik correct.


"Hij is gebleven om te slapen." en "Hij is blijven slapen." zijn volgens mij beiden juiste zinnen, maar ze betekenen wat anders. Het eerste betekent: "Hij is gebleven teneinde te kunnen overnachten.", de tweede: "Hij hééft overnacht." "Hij is gebleven te slapen." lijkt me echter totaal ongrammaticaal. Ook "Hij heeft gewild (om) te werken" vind ik heel vreemd. Ofwel is het: "Hij heeft willen werken.", ofwel "Hij heeft .... gewild om te werken. (Op de plaats van de puntjes moet een zelfstandig naamwoord komen dat als doel heeft het werken mogelijk of gemakkelijker te maken, bv "een computer".) Wat ook kan: "Hij heeft willen .... om te werken.", waarbij dan een infinitief op de puntjes moet komen.

"Hij heeft gewild te werken." is volledig fout, ook "Hij heeft willen te werken."

Veranderd door Kluizenaar, 25 juni 2008 - 20:49

Gij zult niet: - stelen - bedriegen - liegen - geweld gebruiken - moorden ...WANT DE STAAT DULDT GEEN CONCURRENTIE!

#15

taalprof

    taalprof


  • >25 berichten
  • 87 berichten
  • Ervaren gebruiker

Geplaatst op 01 juli 2008 - 14:46

Grytolle: het verschil is dat 'vandaag' een bijwoord van tijd is, en 'tenminste' een voegwoordelijk bijwoord. Helemaal verklaren kan ik het ook niet, maar kennelijk kan een 'gewoon' bijwoord niet in de aanloop worden gezet en een voegwoordelijk bijwoord wel.

Het boek 'Nederlandse grammatica voor anderstaligen' zegt: "Inversie wordt gebruikt in de volgende acht gevallen. (...) De hoofdzin begint met een ander zinsdeel (dit gebeurt bij voorbeeld om aan dat zinsdeel nadruk te geven).Woorden die tijd aanduiden, bij voorbeeld: gisteren, vandaag, morgen, soms, meestal, om acht uur, zaterdag.. Gisteren ben ik in Amsterdam geweest." Vandaar dus dat je zegt: 'Vandaag ga ik naar school.'

Uiteindelijk komt het er een beetje op neer 'dat het nu eenmaal zo is'. Je kan het eens voorleggen aan de taalprof (taalprof.weblog.nl), wellicht heeft die een beter antwoord dan ik.


Zie dit stukje. Je moet wel helemaal doorlezen tot het einde om iets over tenminste te lezen.





0 gebruiker(s) lezen dit onderwerp

0 leden, 0 bezoekers, 0 anonieme gebruikers

Ook adverteren op onze website? Lees hier meer!

Gesponsorde vacatures

Vacatures